Έρευνα

Γνωρίζετε αν διατρέχετε κίνδυνο οστεοπόρωσης;:

Πληκτροδακτυλία

 «ΔΕΙΞΕ ΜΟΥ ΤΑ... ΝΥΧΙΑ ΣΟΥ ΝΑ ΣΟΥ ΠΩ ΤΙ ΕΧΕΙΣ»

Κάπως έτσι είχε πεί ο Ιπποκράτης, ο Πατέρας της Δυτικής Ιατρικής, πριν από 2.500 περίπου χρόνια, αφότου ανακάλυψε και περιέγραψε για πρώτη φορά στην ιστορία του ανθρώπου την πληκτροδακτυλία σε ασθενείς με εμπύημα (από κεί βγήκε και η ονομασία «Ιπποκράτειοι δάκτυλοι ή όνυχες») :

«Πρώτον μεν ο πυρετός ουκ αφίησιν, αλλά την μεν ημέρην λεπτός ίσχει, την δε νύκτα πλείων και ιδρώτες πολλοί επιγίγνονται...και οφθαλμοί έγκοιλοι γίγνονται...αι δε γνάθοι ερυθήματα έσχουσι και οι όνυχες των χειρών γρυπούνται (=Ιπποκράτειοι δάκτυλοι) και οι δάκτυλοι θερμαίνονται και μάλιστα οι άκροι...και σιτίων ουκ επιθυμέουσιν. Απόλλυνται δε ους ο πυρετός μη αφή...σιτίων δε μη επιθυμέωσιν...».

http://www.e-rheumatology.gr/ckfinder/userfiles/images/HOME-PAGE-Hippocrates.gif

 Ιπποκράτης ο Κώος (460 - 370 π.Χ.). Ο πρώτος που ανακάλυψε και περιέγραψε την πληκτροδακτυλία

Τι είναι η πληκτροδακτυλία ;

Σύμφωνα με την καθιερωμένη Ιατρική ορολογία «η πληκτροδακτυλία (εναλλακτικός όρος ακροπάχεια) χαρακτηρίζεται κλινικά από βολβώδη, ομοιό­μορφη διόγκωση, των μαλακών ιστών των τελικών φαλάγγων ενός ή περισσότερων δακτύλων των χεριών ή/και των ποδιών, με συνα­κόλουθη απώλεια της φυσιολογικής γωνίας μεταξύ της επιφάνειας και της κοίτης του όνυχα».

Στην καθομιλουμένη όμως θα μπορούσαμε να περιγράψουμε την πληκτροδακτυλία ως εξής : «η πληκτροδακτυλία είναι μια ανωμαλία των δακτύλων όπου τα νύχια γίνονται κυρτά και πλατειά, και το ακροδάχτυλο αποκτά μια διόγκωση που θυμίζει «πλήκτρα τυμπάνου» (εξ ου και ο όρος πληκτροδακτυλία), δηλ. την σφαιρική άκρη στα «ξυλάκια» που παίζαμε με τα τύμπανα στις παρελάσεις όταν είμαστε πιτσιρικάδες στο Γυμνάσιο (προ αμνημονεύτων δηλαδή ετών)».

http://www.e-rheumatology.gr/sites/default/files/HOME-PAGE-Finger-Normal_2.gif   

http://www.e-rheumatology.gr/ckfinder/userfiles/images/HOME-PAGE-fingertip-clubbing.gif

Ενα ωραίο (τρόπος του λέγειν), φυσιολογικό νύχι (επάνω- το δικό μου είναι)  Κι΄ένα δάχτυλο με πληκτροδακτυλία (κάτω)

Παρένθεση

Ο πατέρας μου, ας είναι ελαφρύ το χώμα που τον σκεπάζει, γνωστός στην εποχή του δημοσιογράφος, συγγραφέας, ποιητής, λογοτέχνης και γενικά άνθρωπος των γραμμάτων, συμμετείχε κάποτε σε μια επιτροπή του Υπουργείου που εξέταζε τα προβλήματα που θα μπορούσαν να δημιουργηθούν με την εφαρμογή της δημοτικής σαν επίσημης γλώσσας του Κράτους, στη θέση της καθαρεύουσας.

Ένα μέλος της επιτροπής, ένθερμος πολέμιος της δημοτικής, θέλοντας να την απαξιώσει και να αποδείξει την αδυναμία της να αντικαταστήσει την καθαρεύουσα, έθεσε το εξής ερώτημα :

Πως θα μεταφράσουμε στη δημοτική το γνωστό στιχάκι του Σουρή : «ποιητής εκ του προχείρου, έχων την μορφήν του χοίρου», χωρίς όμως να χαλάσουμε την ρίμα (την ομοιοκαταληξία δηλαδή) ; εδώ σας θέλω.

Απάντηση (του ετοιμόλογου) πατέρα μου : « Ποιητής από το πρόχειρο, που μοιάζει με …αγριόχοιρο»  

Δεν είμαι σίγουρος, αλλά από τότε η δημοτική κατοχυρώθηκε ως η επίσημη γλώσσα του Ελληνικού Κράτους.

http://www.e-rheumatology.gr/sites/default/files/Wild-pig.gif

Ποια είναι η κλινική σημασία της πληκτροδακτυλίας ;

Η πληκτροδακτυλία είναι η πιο παρεξηγημένη και παραμελημένη εκδήλωση πολλών και ποικίλων νοσημάτων και νοσολογικών καταστάσεων, γιατί, κατά κανόνα, ο νους του κλινικού γιατρού και ιδιαίτερα του ρευματολόγου είναι σχεδόν πάντοτε στραμμένος στα μυστηριώδη και γοητευτικά ρευματολογικά νοσήματα που (σχεδόν ουδέποτε) συναντά ή θα συναντήσει στη ζωή του, όπως, π.χ., οι αγγειίτιδες, οι κρυοσφαιριναιμίες, οι λύκοι, τα… πρόβατα, και πάει λέγοντας, και αποστρέφει το βλέμμα του απ’ αυτό που του προσφέρει, ολοφάνερα και απροκάλυπτα, η … φύση.

Πόσα είδη πληκτροδακτυλίας έχουμε ;

Η πληκτροδακτυλία μπορεί να είναι ιδιοπαθής (ή κληρονομική) ή δευτεροπαθής.

Η ιδιοπαθής (αυτή δηλαδή που κληρονομείται ή δεν συνοδεύεται από κάποιο υποκείμενο, γνωστό ή άγνωστο, νόσημα) είναι η καλύτερη περίπτωση.

Το κυριότερο κληρονομικό νόσημα που συνοδεύεται από πληκτροδακτυλία είναι η παχυδερμοπεριόστωση (ή πρωτοπαθής υπερτροφική οστεοαρθροπάθεια), την οποία σπάνια απαντά ο Ρευματολόγος στη καθημέρα πράξη, αλλά πρέπει να την έχει υπόψη του γιατί υποδύεται ρευματικό νόσημα και ιδιαίτερα ρευματοειδή αρθρίτιδα.

Το νόσημα αυτό χαρακτηρίζεται από την τριάδα :

  • συγγενής πληκτροδακτυλία
  • περιοστίτιδα και
  • πάχυνση του δέρματος με τράχυνση των χαρακτηριστικών του προσώπου (ο άνθρωπος αποκτά όψη αγριανθρώπου)

Η δευτεροπαθής όμως είναι αυτή που συνδυάζεται με πολλές και ποικίλες υποκείμενες νοσολογι­κές καταστάσεις σε διάφορα οργανικά συστήματα και αυτή είναι που πρέπει να προσέξουμε ιδιαίτερα.

Από πλευράς εντόπισης, η πληκτροδακτυλία μπορεί να είναι αμφοτερόπλευρη (δηλ. να εντοπίζεται και στις 2 πλευρές του σώματος) ή ετερόπλευρη (δηλ. σε ένα μόνο χέρι ή πόδι) και να αφορά ένα μόνο δάκτυλο.

Εχει σημασία σε ποια πλευρά ή σε ποιο μέλος του σώματος εντοπίζεται η ανωμαλία αυτή των νυχιών ;

Η πληκτροδακτυλία των χεριών, εάν είναι ετερόπλευρη, οφείλεται συνήθως σε ορισμένες καρδιαγγειακές παθήσεις (π.χ. ανωμαλίες του αορτικού τόξου, ανεύρυσμα της αορτής ή της υποκλείδιας, πνευμονική υπέρταση με ανοιχτό βοτάλειο πόρο, αρτηριοφλεβώδες ανεύρυσμα ή συρίγγιο του βραχιονίου).

Σπάνια, ετερόπλευρη πληκτροδακτυλία έχει περιγραφεί σε ασθενείς με υποτροπιάζουσα παρεκτόπιση του ώμου και όγκο του Pancoast.

Πληκτροδακτυλία των ποδιών, αλλά όχι των χεριών, είναι ένδειξη στέ­νωσης της αορτής.

Πληκτροδακτυλία ενός μόνο δακτύλου παρατηρείται σε κακώσεις του μέσου νεύρου και, σπάνια, στη σαρκοείδωση.

Υποτροπιάζουσα πληκτροδακτυλία (δηλ. αυτή που υποχωρεί και ξαναεμφανίζεται) μπορεί να παρατηρηθεί στη διάρ­κεια της κύησης σε κατά τα άλλα υγιείς γυναίκες.

Πως εκδηλώνεται η πληκτροδακτυλία ;

Η πληκτροδακτυλία συνήθως αναπτύσσεται τόσο αργά, ώστε οι ασθενείς πολύ συχνά αγνοούν την ύπαρξή της. Πάντως, μερικοί αναφέρουν διόγκωση των ακροδακτύλων, η οποία μπορεί να είναι ετερόπλευρη ή αμφοτερόπλευρη ή να περιλαμβά­νει ένα μόνο δάκτυλο.

Ακόμα, το πιο σημαντικό, η πληκτροδακτυλία τυπικά είναι ανώδυνη, αν και σπάνια παρουσιάζε­ται με πόνο στα ακροδάκτυλα.

Οι ασθενείς με κληρονομική πληκτροδακτυλία μπορεί να έχουν και άλλα μέλη της οικογένειάς τους με πληκτροδακτυλία, ή πληκτροδακτυλία για πολλά χρόνια, χωρίς συμπτώματα ή σημεία υποκείμενου νοσήμα­τος.

Σε μερικές, οξείες, περιπτώσεις, η πληκτροδακτυλία μπορεί να γίνει αντιληπτή επειδή αναπτύσσεται με ταχύτερο ρυθμό και συνοδεύεται από ήπιες ενοχλήσεις.

Η πληκτροδακτυλία παρατηρείται συνήθως στον αντίχειρα και τον δείκτη των χεριών, και αργότερα στα άλλα δάκτυλα. Στα πόδια, η πληκτροδακτυλία διαπιστώνεται πιο δύσκολα απ΄ό,τι στα χέρια, επειδή τα ακροδάκτυλα των ποδιών έχουν από την φύση τους κάπως βολβώδη όψη.

Η πραγματική πληκτροδακτυλία των ποδιών συνήθως αναγνωρίζεται ευκολότερα στο μεγάλο δάκτυλο. Ακόμα, μπορεί να διαπιστωθεί ευκολό­τερα εάν γνωρίζουμε ότι οι ασθενείς με πληκτροδακτυ­λία των ποδιών συνήθως έχουν και πληκτροδακτυλία των χεριών.

Ωραία, θα μου πείτε, και πως θα καταλάβουμε ότι ένας άνθρωπος έχει πληκτροδακτυλία ;

Υπάρχουν διάφοροι τρόποι. Ο πιο απλός είναι να συγκρίνετε τα νύχια σας με τα νύχια του αρρώστου σας και να δείτε τις διαφορές, με την προϋπόθεση βέβαια ότι δεν έχετε και εσείς πληκτροδακτυλία.

Μην σας γίνει όμως έμμονη ιδέα, έ, και ψάχνετε όλη την ώρα να ανακαλύψετε αν οι συνάνθρωποί σας έχουν πληκτροδακτυλία, γιατί θα καταντήσετε να βλέπετε εφιάλτες στον ύπνο σας με ανώμαλα …νύχια,  ή θα ψάχνετε με παθολογική εμμονή τα νύχια των γνωστών σας, ακόμα και των σκυλιών σας.

Σε προχωρημένα στάδια, όταν πλέον τα ακροδάκτυλα έχουν πάρει την μορφή «πλήκτρων τυμπάνου», η πληκτροδακτυλία αποκαλύπτει την …ομορφιά της σ’ όλο της το μεγαλείο.  Στα αρχικά όμως στάδια, η διάγνωση της πληκτροδακτυλίας μπορεί να είναι δύσκολη.

Για να πάρετε μιαν ιδέα αν έχετε πληκτροδακτυλία κάντε το εξής :

Φυσιολογικά, όταν φέρνουμε το νύχι ενός οποιουδήποτε δακτύλου (π.χ. του ενός δείκτη) με το νύχι του αντίστοιχου δακτύλου του άλλου μας χεριού, μεταξύ των 2 νυχιών σχηματίζεται ένα κενό, ένα "παραθυράκι", σε σχήμα "διαμαντιού".

http://www.e-rheumatology.gr/ckfinder/userfiles/images/HOME-PAGE-Finger-clubbing.gif

Το παραθυράκι μεταξύ των νυχιών που λέγαμε (φυσιολογικό)

http://www.e-rheumatology.gr/ckfinder/userfiles/images/HOME-PAGE-Finger-clubbing2.gif

Το παραθυράκι μεταξύ των νυχιών έχει εξαφανισθεί (= πληκτροδακτυλία ;)

Όταν όμως υπάρχει πληκτροδακτυλία, το «παραθυράκι» αυτό εξαφανίζεται. Αν δείτε κάτι τέτοιο, τρέξτε στον Ρευματολόγο. Μπορεί να σας βρεί κάτι που αγνοούσατε μέχρι τώρα (όποιος ψάχνει, κάτι βρίσκει).

Σύσταση (σε γιατρούς) : 

Προσοχή στην κληρονομική πληκτροδακτυλία. Μπορεί ο άρρωστός σας να σας πεί, αν τον ρωτήσετε επίμονα, ότι το ίδιο είχε ο πατέρας του ή κάποιος άλλος άμεσος συγγενής του (αν και αυτό το βλέπω κάπως χλωμό, γιατί, όπως είπαμε, η πληκτροδακτυλία περνάει συνήθως στο ντούκου). Πριν όμως τον ξεπατώσετε στις εξετάσεις, κάντε τον κόπο να τον ρωτήσετε αυτό. Θα γλυτώσετε εσείς και ο άρρωστός σας από πολλούς μπελάδες.

Υπάρχει θεραπεία για την πληκτροδακτυλία ; 

Θεραπεία της πληκτροδακτυλίας δεν υπάρχει, μιας και η πληκτροδακτυλία δεν είναι νόσημα, αλλά συνήθως σύμπτωμα πολλών και ποικίλων νοσημάτων, γι΄αυτό και η θεραπεία πρέπει να απευθύνεται πάντοτε προς το αίτιο (αν υπάρχει) που την έχει φέρει στον κόσμο.



Who is who

Θέματα

Συλλογή Φωτογραφιών

Τι είναι ο ρευματολόγος

Βότανα-Φυσικές ουσίες