Έρευνα

Γνωρίζετε αν διατρέχετε κίνδυνο οστεοπόρωσης;:

Ενημερωτικές εκπομπές

ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Μύθοι και Αλήθειες
See video
Βότανα - Φυσικές ουσίες
See video
Τι είναι ο Ρευματολόγος
See video
Πόνοι στις αρθρώσεις
See video
Νεανική ιδιοπαθής αρθρίτιδα
See video
Έχω ρευματοειδή αρθρίτιδα;
See video
Αγκυλοποιητική σπονδυλαρθροπάθεια
See video

Παγωμένος ώμος

 «ΠΑΓΩΜΕΝΟΣ» ΩΜΟΣ

Τι είναι ο «παγωμένος» ώμος ;

Ξέρω, ξέρω. Θα μου πείτε ότι είναι ένας ώμος που έχει... παγώσει από το κρύο ή έχει βγεί από την κατάψυξη.

Αμ, δεν είναι έτσι : επιστημονικά ο παγωμένος ώμος θεωρείται ως «μια νοσολογική κατάσταση ποικίλης βαρύτητας, χαρακτηριζόμενη από έντονο πόνο και σημαντικό περιορισμό των ενεργητικών και παθητικών κινήσεων του ώμου, όπου ακτινολογικά ευρήματα άλλα, εκτός της οστεοπενίας, απουσιάζουν». 

Ο «παγωμένος» ή καθηλωμένος ώμος (Αγγλιστί : frozen shoulder) ονομάζεται επίσης συμφυτική θυλακίτιδα (adhesive capsulitis), επώδυνος δύσκαμπτος ώμος (painful stiff shoulder) και περιαρθρίτιδα.

Κάτι τέτοιο θα νομίζετε ότι είναι ο "παγωμένος" ώμος...

Πόσο συχνή είναι η συμφυτική θυλακίτιδα ;

Η συμφυτική θυλακίτιδα είναι σχετικά συχνή πάθηση. Υπολογίζεται ότι 2-5% του γενικού πληθυσμού πάσχει από «παγωμένο» ώμο.

Ποιοι παθαίνουν συχνότερα συμφυτική θυλακίτιδα ;

Η συμφυτική θυλακίτιδα είναι μια πάθηση της μέσης ή μεγάλης ηλικίας (40-60 ετών). Οι γυναίκες, ως συνήθως, έχουν το «προνόμιο» να παθαίνουν συμφυτική θυλακίτιδα συχνότερα από τους άνδρες.

Που οφείλεται η συμφυτική θυλακίτιδα ;

Η συμφυτική θυλακίτιδα, όταν παρουσιάζεται απρόσκλητη και χωρίς λόγο (όταν δηλ. δεν σχετίζεται με κάποιο υποκείμενο νόσημα), την ονομάζουμε πρωτοπαθή ή ιδιοπαθή (άγνωστης δηλ. αιτιολογίας).

Η δευτεροπαθής συμφυτική θυλακίτιδα αναπτύσσεται σε έδαφος διαφόρων νοσολογικών καταστάσεων που προκαλούν δυσκαμψία και ακινησία του ώμου, όπως οι τραυματισμοί και οι χειρουργικές επεμβάσεις στον ώμο.

Εχει καμμιά σχέση η συμφυτική θυλακίτιδα με άλλες παθήσεις ;

Οι άνθρωποι που παθαίνουν συχνότερα συμφυτική θυλακίτιδα έχουν ορισμένες καρδιακές, ενδοκρινικές και νευρολογικές παθήσεις και νοσολογικές καταστάσεις σε συχνότητα μεγαλύτερη από τον γενικό πληθυσμό, όπως :

  • Σακχαρώδη διαβήτη
  • Νόσο Dupuytren
  • Κακώσεις του ώμου (ρήξεις στροφικού πετάλου, κατάγματα εγγύς βραχιονίου, χειρουργικές επεμβάσεις στον ώμο)
  • Καρδιακές και νευροχειρουργικές επεμβάσεις
  • Παθήσεις του θυρεοειδούς
  • Μακροχρόνια ακινητοποίηση
  • Εγκεφαλικά επεισόδια
  • Αυτοάνοσα νοσήματα
  • Νόσος Parkinson
  • Αντι-ιογενής θεραπεία (ιδιαίτερα αναστολείς της πρωτεάσης) για λοίμωξη από HIV

Υπάρχει κληρονομικότητα ;

Φαίνεται ότι υπάρχει, γιατί στους διδύμους η συμφυτική θυλακίτιδα είναι κατά 2-3 φορές συχνότερη απ΄ό,τι στο γενικό πληθυσμό.

Με ποιο μηχανισμό δημιουργείται η συμφυτική θυλακίτιδα ;

Ο «παγωμένο» ώμος πιθανώς αρχίζει με φλεγμονή, η οποία αναπτύσσεται ιδιαίτερα μέσα και γύρω από την μασχαλιαία πτυχή του αρθρικού θυλάκου και ακολουθείται από δημιουργία συμφύσεων και ίνωση του υμενικού επιθηλίου.

Σιγά - σιγά ο θύλακος της γληνοβραχιόνιας άρθρωσης και ο κολλαγόνος ιστός που περιβάλλει την άρθρωση παχαίνει και συρικνώνεται, περιορίζοντας σημαντικά τον όγκο της άρθρωσης.

http://uvahealth.com/Plone/ebsco_images/7348.jpg http://www.myerssportsmedicine.com/wp-content/uploads/2013/07/frozen-shoulder1.jpg

Πως εκδηλώνεται η συμφυτική θυλακίτιδα ;

Τυπικά, ο άρρωστος με συμφυτική θυλακίτιδα έχει έντονο πόνο στη διάρκεια της νύχτας και δυσκαμψία του ώμου. Τα συμπτώματα αυτά είναι τόσο έντονα και αναπηρικά, ώστε τον εμποδίζουν να κάνει τις καθημερινές του δραστηριότητες, την εργασία και την αναψυχή.

Ολη αυτή η διαδικασία, από το πρώτο σύμπτωμα μέχρις ότου ο παγωμένος ώμος θεραπευθεί από μόνος του (όπως γίνεται συνήθως), περνάει από 3 στάδια – φάσεις:

1η φάση : επώδυνη ή «παγωνόμενη» (freezing) φάση

Οι ασθενείς αρχικά έχουν πόνο με τις δραστηριότητες, τον οποίο συχνά αποδίδουν σε ήπιες κακώσεις, και δυσκαμψία η οποία προοδευτικά επιδεινώνεται. Ο πόνος είναι διάχυτος, έντονος και αναπηρικός και χειροτερεύει τις νυχτερινές ώρες.

http://www.physiodc.com/site/wp-content/uploads/2012/11/frozen-shoulder.jpg

Συνήθως εμφανίζεται πριν από τον περιορισμό της κινητικότητας, αν και, σε μερικές περιπτώσεις, ο άρρωστος παρουσιάζεται με κατάργηση της κινητικότητας του ώμου. Η φάση αυτή διαρκεί 10-36 εβδομάδες.

2η φάση : Δύσκαμπτη ή «παγωμένη» (frozen) φάση

Η «παγωνόμενη» φάση ακολουθείται από την δύσκαμπτη ή «παγωμένη» φάση, στην οποία ο πόνος προοδευτικά μειώνεται, αλλά ο άρρωστος συνεχίζει να έχει δυσκαμψία και σοβαρό περιορισμό της κινητικότητας του ώμου. Η φάση αυτή διαρκεί 4-12 μήνες.

3η φάση : Φάση αποκατάστασης ή απόψυξης («thawing»)

Στην φάση αυτή (η οποία διαρκεί 5-24 μήνες), προοδευτικά, η κινητικότητα και λειτουργικότητα του ώμου βελτιώνεται αυτόματα, δηλ. ο ώμος «ξεπαγώνει» από μόνος του.

Τι δείχνει η κλινική εξέταση του ώμου ;

Οι ασθενείς με συμφυτική θυλακίτιδα παρουσιάζουν συνήθως σημαντική μείωση των ενεργητικών και παθητικών κινήσεων του ώμου σε 2 ή περισσότερα επίπεδα (συνήθως της απαγωγής και της έξω στροφής), συγκριτικά με τον υγιή ώμο. Γι΄ αυτό και αδυνατούν να φέρουν το χέρι τους πίσω από το κεφάλι, ή στα πλάγια, κατά μήκος του θώρακα, να ξύσουν την πλάτη τους ή να φορέσουν ένα πουκάμισο ή ένα σακάκι κ.λ.π. Λόγω της δυσκαμψίας και του πόνου, η κλινική εξέταση του ώμου είναι δύσκολη.

Δύσκολη η διάκριση από οστεοαρθρίτιδα και ρευματοειδή αρθρίτιδα 

Κλινικά, είναι δύσκολο να ξεχωρίσουμε την συμφυτική θυλακίτιδα από την οστεοαρθρίτιδα του ώμου ή την αρθρίτιδα του ώμου σε έναν άρρωστο με ρευματοειδή αρθρίτιδα. Η διάγνωση και διάκριση μεταξύ των καταστάσεων αυτών (προσβολή του ώμου στην οστεοαρθρίτιδα, την ρευματοειδή αρθρίτιδα και την συμφυτική θυλακίτιδα) γίνεται με τον ακτινολογικό έλεγχο ή άλλες απεικονιστικές μεθόδους.

Image

Σημείο «touchdown». Οι ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα του ώμου παρουσιάζουν δυσκαμψία και πόνο στην προσπάθειά τους να σηκώσουν τα χέρια τους πάνω από το κεφάλι. 

Image

Δοκιμασία Apley. Εάν ο ώμος έχει φυσιολογική κινητικότητα, ο άνθρωπος μπορεί να ξύσει το μέσον της ράχης του στο επίπεδο Θ8-Θ12 (δεξί χέρι). Εάν όμως έχει οστεοαρθρίτιδα της γληνοβραχιόνιας (ή «παγωμένο»  ώμο και ίσως οξεία τενοντίτιδα του στροφικού πετάλου) δυσκολεύεται να το κάνει αυτό (αριστερό χέρι)

Συμφυτική θυλακίτιδα : Περιορισμός - κατάργηση απαγωγής δεξιού ώμου

 

Συμφυτική θυλακίτιδα : Περιορισμός - κατάργηση έσω στροφής αριστερού ώμου  

Συμφυτική θυλακίτιδα : Περιορισμός - κατάργηση έξω στροφής αριστερού ώμου

Κάντε μια ένεση στον υπακρωμιακό χώρο

Εάν δεν μπορείτε να ξεχωρίσετε την συμφυτική θυλακίτιδα από υπακρωμιακές παθήσεις κάντε μια ένεση με αναισθητικό στον υπακρωμιακό χώρο. Σε ασθενείς με πραγματικό «παγωμένο» ώμο, η ένεση αυτή δεν βελτιώνει το εύρος κίνησης και τον πόνο.

Στους ασθενείς όμως με πόνο οφειλόμενο σε παθήσεις του υπακρωμιακού χώρου (π.χ. τενοντοπάθεια στροφικού πετάλου, υπακρωμιακή θυλακίτιδα) ανακουφίζει γενικά από τον πόνο και βελτιώνει το εύρος κίνησης.

Απλές ακτινογραφίες : να κάνουμε ή να μην κάνουμε ;

Οι απλές ακτινογραφίες συνήθως δεν δείχνουν τίποτα το παθολογικό στη συμφυτική θυλακίτιδα, αλλά πρέπει να γίνονται για να αποκλεισθούν άλλες παθήσεις, όπως π.χ. η οστεοαρθρίτιδα της γληνοβραχιόνιας άρθρωσης.

Εχει νόημα να κάνουμε MRI στη συμφυτική θυλακίτιδα ;

Εάν ο άρρωστος έχει τυπικό ιστορικό και κλινικά ευρήματα, η MRI είναι αχρείαστη, εφ΄ όσον έχουμε αποκλείσει άλλες νοσολογικές καταστάσεις.

Στη συμφυτική θυλακίτιδα η MRI, όπως και το MR αρθρογράφημα, δείχνει τυπικά πάχυνση του αρθρικού θυλάκου και του κορακοβραχιόνιου συνδέσμου. Ένα άλλο χρήσιμο διαγνωστικό σημείο συμφυτικής θυλακίτιδας είναι η πάχυνση του θυλάκου της μασχαλιαίας πτυχής.

Χρησιμεύει σε τίποτα το υπερηχογράφημα ;

Το υπερηχογράφημα μπορεί να βοηθήσει στη διάγνωση της συμφυτικής θυλακίτιδας και να αποκλείσει παθολογικές καταστάσεις του στροφικού πετάλου και του αρθρικού θυλάκου του ώμου.

Πως γίνεται η διάγνωση της συμφυτικής θυλακίτιδας ;

Δεν υπάρχουν εργαστηριακά ή απεικονιστικά ευρήματα διαγνωστικά της συμφυτικής θυλακίτιδας. Η διάγνωση του «παγωμένου» ώμου γίνεται κλινικά με βάση το ιατρικό ιστορικό και την κλινική εξέταση.

Θυμηθείτε ότι οι ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη και άλλα συστηματικά νοσήματα έχουν αυξημένο κίνδυνο να πάθουν «παγωμένο» ώμο, γι΄αυτό και σ’ εμάς τους Ρευματολόγους η πρώτη ερώτηση που μας έρχεται στα χείλη όταν βλέπουμε έναν άρρωστο με «παγωμένο» ώμο είναι αν έχει διαβήτη, και συνήθως παίρνουμε θετική απάντηση.

Ποιες άλλες καταστάσεις μοιάζουν με συμφυτική θυλακίτιδα ;

Παρόμοια εικόνα με την συμφυτική θυλακίτιδα μπορεί να προκαλέσουν και άλλες καταστάσεις ή παθήσεις, όπως η ασβεστοποιός τενοντίτιδα, η τενοντοελυτρίτιδα του δικεφάλου βραχιονίου, η αρθρίτιδα της γληνοβραχιόνιας και της ακρωμιοκλειδικής και οι ρήξεις του στροφικού πετάλου.  

Οι καταστάσεις αυτές μπορεί να προκαλέσουν φανερό περιορισμό του ενεργητικού εύρους κίνησης του ώμου, αλλά δεν προκαλούν πραγματική σύγκαμψη του θυλάκου και περιορισμό των παθητικών κινήσεων του ώμου.

Άλλες καταστάσεις που μοιάζουν με «παγωμένο»  ώμο

  • Αναφερόμενος πόνος από τον αυχένα ή το διάφραγμα
  • Εκφυλιστική δισκαρθροπάθεια ΑΜΣΣ
  • Ισχαιμία μυοκαρδίου
  • Ρευματική πολυμυαλγία
  • Κακοήθη νοσήματα (ιδιαίτερα μεταστάσεις και καρκίνος της κορυφής του πνεύμονα)

Υπάρχει θεραπεία για τον ««παγωμένο» » ώμο ;

Υπάρχουν πολλοί τρόποι και μέθοδοι να «θεραπεύσει» κανείς τον «παγωμένο» ώμο. Δεν υπάρχει όμως καμμιά καθιερωμένη θεραπεία που να μπορεί κανείς να ακολουθήσει με σιγουριά. Πολλές ειδικότητες, κυρίως οι Φυσιοθεραπευτές και οι Ορθοπεδικοί, διεκδικούν την θεραπεία της χρόνιας, βασανιστικής αυτής πάθησης.

Βασικός σκοπός της «θεραπείας» είναι να ανακουφίσει τον άρρωστο από τον πόνο και να βελτιώσει την κινητικότητα και την λειτουργικότητα του ώμου, μέχρις ότου τούτος «δεήσει» να «ξεπαγώσει» από μόνος του. Μπορείτε να ακολουθήσετε το παρακάτω θεραπευτικό, ας πούμε, σχήμα.

Αρχική εκτίμηση

  • Καλό ιστορικό και σωστή και προσεκτική κλινική εξέταση
  • Απλές ακτινογραφίες για να αποκλείσετε άλλες καταστάσεις
  • Υπερηχογράφημα ή MRI για να αποκλείσετε παθήσεις του στροφικού πετάλου

Εάν δυσκολεύεστε να βάλετε διάγνωση, κάντε μίαν ένεση κορτιζόνης μαζί με αναισθητικό (π.χ. 20-40 mg ακετονικής τριαμσινολόνης μαζί με 5 mL λιδοκαΐνης 1%) μέσα στη γληνοβραχιόνια άρθρωση

Συντηρητικές θεραπείες

Δώστε πρώτα ένα παυσίπονο, π.χ. ακεταμινοφαίνη. Εάν θέλετε, συνδυάστε το και με ένα μη στεροειδές αντιφλεγμονώδες. Στα αρχικά στάδια της νόσου μπορείτε να δώσετε οπιοειδή αναλγητικά.

Ο άρρωστος μπορεί ακόμα να ανακουφισθεί από τον πόνο και να βελτιώσει την κινητικότητα του ώμου με κορτιζόνη από το στόμα, π.χ. 30 mg πρεδνιζολόνης καθημερινά 3 φορές την εβδομάδα. 

Εάν ο άρρωστος έχει μέτρια έως σοβαρά συμπτώματα κάντε μιαν ενδαρθρική ένεση κορτιζόνης ή ενδαρθρική διάσταση της άρθρωσης.

Μια ένεση κορτιζόνης μέσα στον ώμο μπορεί να ανακουφίσει τον άρρωστό σας και να βελτιώσει την κινητικότητα του ώμου για πολλούς μήνες...

Τους επόμενους 2 με 3 μήνες : 

  • Ανάπαυση του ώμου σε συνδυασμό με ήπιες ασκήσεις εύρους κίνησης για την γληνοβραχιόνια άρθρωση
  • Εάν ο άρρωστος έχει μικρή βελτίωση ή δεν ανταποκρίνεται στη θεραπεία στη διάρκεια της παρακολούθησης (περίπου κάθε 3-4 εβδομάδες) : ενδαρθρική ένεση κορτιζόνης και ασκήσεις στο σπίτι
  • Εάν η κατάσταση είναι βελτιωμένη στις επόμενες επισκέψεις : περισσότερο επιθετικές ασκήσεις, για να αυξηθεί το εύρος κίνησης της γληνοβραχιόνιας άρθρωσης

Τους επόμενους μήνες :

  • Περιοδική (κάθε 2-3 μήνες) επανεκτίμηση του εύρους κίνησης του ώμου.
  • Οι ασθενείς μπορούν να κάνουν περισσότερο εντατικές ασκήσεις στο σπίτι. Συνεργασθείτε καλύτερα με φυσιοθεραπευτή.

Μήνες 10-12 :

  • Εάν ο άρρωστός σας δεν έχει βελτίωση ή έχει ακόμα σοβαρό περιορισμό της κινητικότητας του ώμου παραπέμψτε τον σε ορθοπεδικό χειρουργό.
  • Εάν υπάρχουν σημεία περαιτέρω βελτίωσης, συνεχίστε με τις ασκήσεις ή/και την φυσιοθεραπεία και επανεκτιμήστε.

Εχει αποτέλεσμα η χειρουργική επέμβαση;

Η χειρουργική επέμβαση φαίνεται ότι δεν βελτιώνει την πρόγνωση, γι΄αυτό και επιφυλάσσεται για ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται στη συντηρητική αγωγή.

Μην στέλνετε εύκολα τον άρρωστο στο χειρουργείο... 

Παλέψτε τον «παγωμένο» ώμο με διάφορες συντηρητικές θεραπείες. Εάν δείτε, μετά από ένα περίπου χρόνο, ότι επιμένει, τότε μπορείτε να στείλετε τον άρρωστό σας στον χειρουργό.

Ο «παγωμένος» ώμος είναι μόνιμος ή «ξεπαγώνει» ;

Η πρωτοπαθής συμφυτική θυλακίτιδα του ώμου θεραπεύεται συνήθως από μόνη της μετά από 2-4 χρόνια. Πάντως, πολλοί άρρωστοι έχουν συμπτώματα και περιορισμό της κινητικότητας του ώμου, ο οποίος διαρκεί πάνω από 3 χρόνια, ενώ αρκετοί αποκτούν μόνιμη, μακροχρόνια αναπηρία.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Τι είναι ο παγωμένος ώμος ;

Σαν «παγωμένος» θεωρείται ένας ώμος που πονάει και έχει χάσει την φυσιολογική του κινητικότητα, ιδιαίτερα την απαγωγή και την έξω στροφή.

Πως γίνεται η διάγνωση του «παγωμένου» ώμου ;

Μην προσπαθείτε να διαγνώσετε τον συμφυτική θυλακίτιδα με ακτινογραφίες, αξονικές ή μαγνητικές τομογραφίες ή άλλες εξετάσεις. Η διάγνωση του «παγωμένου» ώμου γίνεται κλινικά με βάση το ιστορικό και την κλινική εξέταση. Δεν υπάρχει καμμιά ειδική εξέταση που να βάζει την «σφραγίδα» της συμφυτικής θυλακίτιδας.

Να θυμόσαστε ότι μείωση ή κατάργηση των παθητικών και ενεργητικών κινήσεων της γληνοβραχιόνιας άρθρωσης = συμφυτική θυλακίτιδα (όχι πάντοτε, βέβαια).

Εάν έχετε αμφιβολία για την διάγνωση, μια ένεση αναισθητικού στον υπακρωμιακό χώρο μπορεί να σας βοηθήσει να ξεχωρίσετε την συμφυτική θυλακίτιδα από παθήσεις του υπακρωμιακού χώρου.

Ξεχωρίστε τον συμφυτική θυλακίτιδα από άλλες παθήσεις 

Με την σωστή φυσική εξέταση και τις ακτινολογικές μελέτες μπορείτε να ξεχωρίσετε την πραγματική συμφυτική θυλακίτιδα από τις άλλες παθήσεις της περιοχής που προκαλούν πόνο και δυσκαμψία του ώμου.

Η θεραπεία είναι δύσκολη. Ο καθένας λέει τα δικά του...

Δεν υπάρχει ομοφωνία για το ποια είναι η καλύτερη θεραπεία του «παγωμένου» ώμου. Η θεραπεία του δεν γίνεται μόνο με φάρμακα και ενέσεις. Πρέπει κάποτε να κόψουμε αυτή την συνήθεια εμείς οι Ρευματολόγοι : να δίνουμε στον άρρωστο ένα αντιφλεγμονώδες, να του κάνουμε το πολύ - πολύ μία ενδαρθρική ένεση κορτιζόνης και να τον στέλνουμε σπίτι του.

Εκτός από τα παραπάνω, ο "παγωμένος" ώμος έχει ανάγκη και από ένα σωστό, ολοκληρωμένο φυσιοθεραπευτικό πρόγραμμα για να μπορέσει να ξαναβρεί την κινητικότητά του. Βρείτε ένα καλό, πεπειραμένο Φυσιοθεραπευτή, εξηγείστε του τι έχει ο άρρωστος σας και πέστε του να του «κόψει» ένα κοστούμι (αν κι’ εγώ δεν έχω βρεί κανένα Φυσιοθεραπευτή που να έχει εμπειρία με την αποκατάσταση του «παγωμένου» ώμου).

Πάντοτε να προσπαθείτε να εξαντλήσετε τις διαθέσιμες συντηρητικές θεραπευτικές μεθόδους, πριν στείλετε τον άρρωστό σας στον χειρουργό, γιατί ο «παγωμένος» του ώμος μπορεί κάποια στιγμή να «ξεπαγώσει». 

Κάντε υπομονή. Κάποια στιγμή οι πάγοι θα λυώσουν...



Who is who

Θέματα

Συλλογή Φωτογραφιών

Τι είναι ο ρευματολόγος

Βότανα-Φυσικές ουσίες