Έρευνα

Γνωρίζετε αν διατρέχετε κίνδυνο οστεοπόρωσης;:

Ονυχο-επιγονατιδικό σύνδρομο (Nail-patella syndrome)

ΟΝΥΧΟ-ΕΠΙΓΟΝΑΤΙΔΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ (Ονυχο-οστεο-αρθροδυσπλασία) (Nail patella syndrome)

Το ονυχο-επιγονατιδικό σύνδρομο (NPS) είναι σπάνιο πολυσυστηματικό, αυτοσωμικό επικρατές νόσημα, χαρακτηριζόμενο από δυστροφία των ονύχων των χεριών και των ποδιών, δυσπλασία των αγκώνων, λαγόνια κέρατα (Little EM, 1897; Hawkins CF and Smith EO, 1950), οφθαλμικές ανωμαλίες, προσβολή των νεφρών και υποπλασία ή απουσία των επιγονατίδων. Οι σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να παρουσιάζονται με εικόνα παρόμοια με πολλαπλή αρθρογρύπωση (arthrogryposis multiplex).

ΣΥΝΩΝΥΜΑ

  • Κληρονομική ονυχο-οστεο-δυσπλασία (hereditary onycho-osteοdysplasia; HOOD)
  • Νόσος Fong
  • Ονυχο-οστεοδυσπλασία (onycho-osteodysplasia)
  • Σύνδρομο λαγόνιου κέρατος (iliac horn syndrome)
  • Σύνδρομο Osterreicher-Turner
  • Σύνδρομο Turner-Kiser

ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ

Επίπτωση. Ανέρχεται περίπου σε 1 περίπτωση/50.000 γεννήσεις ζώντων παιδιών, αν και πιθανώς είναι μεγαλύτερη λόγω της ύπαρξης ήπιων, αδιάγνωστων, φαινότυπων.

Συχνότητα. Υπολογίζεται σε 22/1.000.000 πληθυσμού (Dombros N and  Katz A, 1982; Levy M and Feingold J, 2000).

Φυλή. Το NPS απαντάται σ΄ολόκληρο τον κόσμο και σε όλες τις εθνικές ομάδες.

Φύλο. Οι άρρενες προσβάλλονται από NPS εξίσου με τις θήλεις.

Ηλικία. Το NPS παρατηρείται σε όλες τις ηλικίες.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ

To NPS είναι γενετικό νόσημα μεταβιβαζόμενο ως αυτοσωμικός επικρατής χαρακτήρας κληρονομικότητας, με μεγάλο βαθμό διεισδυτικότητας, αλλά ποικίλη έκφραση. Οφείλεται σε μεταλλάξεις του γονιδίου LMX1B, το οποίο εντοπίζεται στο περιφερικό άκρο του μακρού σκέλους του χρωμοσώματος 9. Το γονίδιο αυτό κωδικοποιεί έναν μεταγραφικό παράγοντα, ο οποίος συμμετέχει κυρίως στην εξειδίκευση των ραχιαίων ανατομικών στοιχείων (όπως π.χ., οι όνυχες και οι επιγονατίδες) των αναπτυσσόμενων μελών. Παράλληλα, η έκφραση του γονιδίου LMX1B είναι απαραίτητη για πρόσφυση των τενόντων και συνδέσμων των μελών στη κανονική τους θέση.

Το γονίδιο LMX1B εκφράζεται στον πρόσθιο θάλαμο των αναπτυσσόμενων οφθαλμών και στους νεφρούς, ερμηνεύοντας την ανάπτυξη του γλαυκώματος και την νεφρική προσβολή που χαρακτηρίζουν το NPS. Η ποικιλομορφία των συμπτωμάτων του NPS δεν φαίνεται να συνδέεται με διαφορετικές μεταλλάξεις του γονιδίου LMX1B, αλλά πιθανώς είναι αποτέλεσμα ποικιλομορφίας των γονιδίων, με τα οποία το γονίδιο LMX1B αλληλεπιδρά.

Η προοδευτική νεφρική ανεπάρκεια η οποία χαρακτηρίζει το NPS μπορεί να οφείλεται σε δευτεροπαθή ανοσολογική βλάβη της βασικής μεμβράνης των νεφρικών σπειραμάτων, δοθέντος ότι μερικοί ασθενείς με NPS παρουσιάζουν ανοσοσυμπλεγματική νεφροπάθεια και διαταραχές του κολλαγόνου, οι οποίες είναι αδύνατο να διακριθούν από τις απαντώμενες στο σύνδρομο Goodpasure (Meyrier A et al, 1990).

Ο κίνδυνος μεταβίβασης του νοσήματος από τους προσβληθέντες γονείς είναι 50%, ανεξάρτητα από το φύλο του παιδιού. Οι γυναίκες προσβάλλονται κατά 10% συχνότερα. Περίπου 20% των περιπτώσεων NPS είναι σποραδικές, αποτέλεσμα νέων μεταλλάξεων.

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

Από πλευράς συχνότητας και βαρύτητας, οι κλινικές εκδηλώσεις του NPS έχουν εξαιρετική ποικιλομορφία. Οι πάσχοντες μπορεί να έχουν μία ή περισσότερες σοβαρές εκδηλώσεις της νόσου, ενώ σε άλλους οι εκδηλώσεις είναι πολύ ηπιότερες ή απουσιάζουν. Αν και η διάγνωση μπορεί να γίνει ήδη από την γέννηση, οι πάσχοντες από NPS συχνά παραμένουν αδιάγνωστοι επί πολλά χρόνια, μολονότι μπορεί να έχουν επισκεφθεί γιατρούς πάσης ειδικότητας.

Συχνά, το πρώτο σύμπτωμα το οποίο υποχρεώνει τον ασθενή να ζητήσει ιατρική βοήθεια είναι πόνος στο γόνατο ή αδυναμία πλήρους έκτασης του γόνατος. Στις περιπτώσεις αυτές, η απλή ακτινογραφία αποκαλύπτει την υποπλασία/απλασία, ή/και παρεκτόπιση, των επιγονατίδων και η προσεκτική κλινική εξέταση δείχνει τον περιορισμό της έκτασης των αγκώνων ή το υπεξάρθρημα της κερκίδας (εάν υπάρχουν).

Οι πάσχοντες από NPS, παρά την επαρκή διαιτητική πρόσληψη και τις ασκήσεις, συχνά δυσκολεύονται να πάρουν βάρος. Ιδιαίτερα ελαττώνεται η μυική μάζα του ανώτερου τμήματος των άνω άκρων και των κνημών. Ακόμα, μπορεί να έχουν λεπτοφυή ιδιοσυστασία, η οποία είναι περισσότερο εμφανής στην εφηβική ηλικία και την ενήλικη ζωή και λιγότερο μετά την μέση ηλικία.

Ανωμαλίες ονύχων. Παρατηρούνται στο 80-90% των ασθενών με NPS και υπάρχουν ήδη στη γέννηση (Meyrier A et al, 1990). Οι όνυχες μπορεί να απουσιάζουν, αλλά συνήθως είναι υποπλαστικοί ή δυσπλαστικοί (Guidera KJ et al, 1991), παρουσιάζουν επιμήκεις ή οριζόντιες ραβδώσεις ή βοθρία ή είναι αποχρωματισμένοι και διαχωρίζονται σε 2 μέρη από μίαν επιμήκη σχισμή ή δερματική πτυχή.

Μπορεί ακόμα να είναι λεπτοί ή, λιγότερο συχνά, παχυσμένοι και να παρουσιάζουν επίμηκες πτερύγιο ή τριγωνικό μηνίσκο σχήματος «V» (Daniel CR et al, 1989) και κοιλονυχία. Εαν δεν υπάρχουν άλλες αλλοιώσεις, οι τριγωνικού σχήματος μηνίσκοι είναι παθογνωμονικοί του συνδρόμου NPS.

Οι αλλοιώσεις αυτές είναι αμφοτερόπλευρες και συμμετρικές και αφορούν τους όνυχες και των χεριών και των ποδιών. Οι πτυχές των αρθρώσεων που πρόσκεινται των ραγών των δακτύλων μπορεί να απουσιάζουν, δίνοντας στις φάλαγγες την εντύπωση ότι έχουν «διπλές αρθρώσεις».

Οι ανωμαλίες των ονύχων των χεριών αφορούν κυρίως την βάση τους, ιδιαίτερα του αντίχειρα και του δείκτη. Βαρύτερα προσβάλλεται ο όνυχας του αντίχειρα και η ωλένια, παρά η κερκιδική, πλευρά των ονύχων. Η βαρύτητα των αλλοιώσεων των ονύχων των χεριών μειώνεται από τον δείκτη προς τον μικρό δάκτυλο. Κάθε μεμονωμένος όνυχας συνήθως προσβάλλεται βαρύτερα στην ωλένια πλευρά του.

Οι ανωμαλίες των ονύχων των ποδιών είναι συνήθως λιγότερο έντονες και συχνές από των ονύχων των χεριών. Στα πόδια προσβάλλεται συνήθως ο μικρός όνυχας.

Ανωμαλίες γονάτων. Σχεδόν όλοι οι ασθενείς με NPS παρουσιάζουν ανωμαλίες των γονάτων και των αγκώνων (Meyrier A et al, 1990). Τα γόνατα προσβάλλονται στο 74% των ασθενών με NPS (Sweeney E et al, 2003).  Οι ανωμαλίες των γονάτων μπορεί να προκαλέσουν πόνο, αστάθεια, «κλείδωμα», «κλικ», παρεκτόπιση της επιγονατίδας και αδυναμία ευθειασμού του γόνατος.

Το 2ο συχνότερο εύρημα του NPS είναι η υποπλασία ή απουσία των επιγονατίδων (60-100%). Η υποπλασία της επιγονατίδας παρατηρείται μόνο στο 20% των περιπτώσεων. Στο 50% περίπου των ασθενών με NPS οι επιγονατίδες απουσιάζουν πλήρως, ενώ στο υπόλοιπο έχουν διάφορου βαθμού μέγεθος. Εάν υπάρχουν, συχνά ολισθαίνουν προς τα έξω στη διάρκεια της κάμψης του γόνατος (Meyrier A et al, 1990; Guidera KJ et al, 1991).

Υποτροπιάζοντα υπεξαρθρήματα ή παρεκτόπιση των επιγονατίδων είναι συχνή εκδήλωση του NPS και μπορεί να συνδέονται με πτωχή ανάπτυξη του έσω πλατέος μυός. Οι επιγονατίδες παρεκτοπίζονται προς τα έξω και επάνω. Οι υποπλαστικές επιγονατίδες συχνά εντοπίζονται προς τα έξω και επάνω ακόμα και αν δεν έχουν παρεκτοπισθεί

Άλλες ανωμαλίες γονάτων :

  • Απουσία ή έκτοπη πρόσφυση τενόντων και συνδέσμων
  • Διαχωριστική οστεοχονδρίτιδα
  • Πλάγια παρεκτόπιση των επιγονατίδων κατά την κάμψη του γόνατος, συνδεόμενη συχνά με οστεοαρθρίτιδα και αρθρικές συλλογές
  • Προβολή των έσω και υποπλασία των έξω, μηριαίων κονδύλων και προβολή των κνημιαίων κυρτωμάτων. Οι ανωμαλίες αυτές, σε συνδυασμό με την υποπλασία ή απουσία των επιγονατίδων, δίνουν στα γόνατα επιπεδωμένο περίγραμμα
  • Πρώιμη εκφυλιστική αρθροπάθεια
  • Συγκάμψεις, λόγω διάτασης των οπίσθιων μηριαίων μυών
  • Υμενικές πτυχές

Λαγόνια κέρατα (iliac horns). Παρατηρούνται στο 30-70% των ασθενών με NPS και θεωρούνται παθογνωμονικά ακτινολογικά ευρήματα της νόσου (Sweeney E et al, 2003). Συνίστανται σε αμφοτερόπλευρες, κωνικές, οστικές προσεκβολές εξορμώμενες από την πρόσθια-άνω λαγόνια ακρολοφία και προβαλλόμενες πίσω και πλάγια από το κεντρικό τμήμα των λαγονίων οστών (Lucas GL et al, 1966). Είναι ασυμπτωματικά, αλλά μπορεί να ψηλαφηθούν στην κλινική εξέταση. Μπορούν επίσης να παρατηρηθούν υπερηχογραφικά στο 3ο τρίμηνο της κύησης (Feingold M et al, 1998), ακτινολογικά, στη γέννηση, και στο σπινθηρογράφημα (Goshen E et al, 2000).  Στα παιδιά, μπορεί να παρουσιάζουν επίφυση στην κορυφή τους.

Ανωμαλίες άνω άκρων

  • Ανωμαλίες αγκώνων. Παρατηρούνται στο 70% των ασθενών με NPS (Sweeney E et al, 2003). Χαρακτηρίζονται από περιορισμό της έκτασης, του πρηνισμού και του υπτιασμού των αγκώνων, λόγω απλασίας ή υποπλασίας και ανάπτυξης οπίσθιων προεξοχών στα περιφερικά άκρα του βραχιονίου. Το 90% των ασθενών με NPS παρουσιάζει και αρθροδυσπλασία των αγκώνων.
  • Απουσία δερματικών πτυχών στα περιφερικά τμήματα των δακτύλων
  • Κλινοδακτυλία 5ου δακτύλου
  • Οπίσθιες αποφύσεις, οι οποίες οδηγούν σε περιορισμό της έκτασης, του πρηνισμού και του υπτιασμού του αντιβραχίου
  • Συγκάμψεις των ΑΦΦ αρθρώσεων (κυρίως του δείκτη), συνδεόμενες με απώλεια των πτυχών του δέρματος της ραχιαίας επιφάνειας.
  • Υπερέκταση των ΕΦΦ, με σύγκαμψη των ΑΦΦ αρθρώσεων, η οποία οδηγεί σε παραμόρφωση τύπου «λαιμού κύκνου»
  • Υποπλασία περιφερικού άκρου βραχιονίου-κεφαλής της κερκίδας, η οποία οδηγεί σε υπεξάρθρημα.

Ανωμαλίες κάτω άκρων

  • Διάταση του Αχίλλειου τένοντα (συχνά), η οποία συμβάλλει στην ραιβοϊπποποδία και υποχρεώνει τον ασθενή να βαδίζει στα δάκτυλα
  • Ιπποβλαισοποδία
  • Πτερνοραιβοποδία
  • Πτερνοβλαισοποδία
  • Πλατυποδία, λόγω παρεκτόπισης των τενόντων του άκρου ποδιού και της ποδοκνημικής
  • Ραιβοϊπποποδία
  • Υπερέκταση των ποδιών

Ανωμαλίες σπονδυλικής στήλης και θώρακα  

  • Αυχενικές πλευρές
  • Οσφυαλγία (στο 59% των ασθενών με NPS)
  • Οσφυική υπερλόρδωση, με προβολή των γλουτών
  • Σκολίωση (συνήθως ήπια)
  • Σπονδυλόλυση
  • Σπονδυλολίσθηση
  • Τροπιδοειδής θώρακας

Άλλες μυοσκελετικές ανωμαλίες

  • Γενικευμένη υπερευλυγισία των αρθρώσεων
  • Ελάττωση της οστικής πυκνότητας και αυξημένη επιρρέπεια σε κατάγματα.
  • Υποπλασία ωμοπλατών

Οφθαλμικές ανωμαλίες

  • Καταράκτες
  • Μικροκερατοειδής
  • Πρωτοπαθές γλαύκωμα ανοιχτής γωνίας και οφθαλμική υπέρταση. Παρατηρούνται σε αυξημένη συχνότητα και σε νεότερη ηλικία σε ασθενείς με NPS απ΄ό,τι στο γενικό πληθυσμό (Lichter PR et al, 1997; Sweeney E et al, 2003). Το γλαύκωμα, εάν παραμείνει χωρίς θεραπεία, οδηγεί σε μόνιμη βλάβη του οπτικού νεύρου. Εχει ακόμα περιγραφεί συγγενές και νορμοτασικό γλαύκωμα (Lichter PR et al, 1997).
  • Χρωστικές αλλοιώσεις της ίριδας (σημείο Lester). Το σημείο αυτό παρατηρείται  στο 45% των ασθενών με NPS και συνίσταται σε μία σκουρότερη ζώνη χρωστικής σχήματος τριφυλλιού ή άνθους γύρω από το κέντρο της ίριδας.

Προσβολή νεφρών. Οι νεφροί προσβάλλονται στο 30-50% των ασθενών με NPS, συνήθως στους ενήλικες, αλλά και στην παιδική ηλικία (Cohen AH and Adler SG, 1994), στην ίδια συχνότητα και βαρύτητα, τόσο στις θήλεις, όσο και στους άρρενες. Η προσβολή τους σε μερικές περιπτώσεις είναι η μοναδική εκδήλωση του NPS. Μπορεί να υπάρχει, ή και να επιδεινωθεί, στη διάρκεια της κύησης. Ο βαθμός της νεφρικής προσβολής ποικίλλει μεταξύ των οικογενειών, όπως και μέσα στην ίδια οικογένεια.

Οι συχνότερες εκδηλώσεις της νεφρικής προσβολής είναι η πρωτεϊνουρία, ενίοτε με νεφρωσικό σύνδρομο, αιματουρία και υπέρταση (Simila S et al, 1970; Bennett WM et al, 1973).

Η πρωτεϊνουρία (με/ή χωρίς αιματουρία) μπορεί να παρουσιασθεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Μπορεί να είναι διαλείπουσα, να υφεθεί αυτόματα, να παραμείνει ασυμπτωματική ή να εξελιχθεί σε νεφρωσικό σύνδρομο ή, σε μερικές περιπτώσεις, σε ESRD.

Το 5-30% των ασθενών με NPS αναπτύσσει νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου (Meyrier A et al, 1990; Sweeney E et al, 2003) σε μέση ηλικία 33 ± 18 ετών (Looij BJ et al, 1988). Η μετάπτωση σε νεφρική ανεπάρκεια μπορεί να συμβεί ταχέως ή μετά από πολλά χρόνια ασυμπτωματικής πρωτεϊνουρίας. Το 10% των ασθενών με νεφρική προσβολή καταλήγει κακώς από νεφρική ανεπάρκεια.

Η εξέλιξη της νεφρικής προσβολής έχει μεγάλη ποικιλομορφία, ένδειξη ότι και μη γενετικοί παράγοντες εμπλέκονται στην ταχεία επιδείνωση της νεφρικής λειτουργίας η οποία παρατηρείται σε μερικούς ασθενείς. Π.χ. σε μερικούς ασθενείς με NPS έχει επιπροστεθεί νόσος αντι-GBM (Curtis JJ et al, 1976), μεμβρανώδης νεφροπάθεια (Mackay IG et al, 1985), νεφροπάθεια IgA (Meyrier A et al, 1990) και νεκρωτική αγγειίτιδα (Sabnis SG et al, 1980). Δεν είναι γνωστό κατά πόσον τα νοσήματα αυτά παρατηρούνται σε αυξημένη συχνότητα σε ασθενείς με NPS.

Άλλες εκδηλώσεις νεφρικής προσβολής :

  • Εξασθένηση συμπυκνωτικής ικανότητας των ούρων
  • Νεφρίτιδα,
  • Οίδημα των ποδοκνημικών
  • υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις.

Νευρολογικές διαταραχές

  • Ελάττωση του αισθήματος του πόνου και της θερμοκρασίας στα χέρια και τα πόδια, οφειλόμενη πιθανώς σε αδυναμία σύνδεσης των Aδ και C ινών με τους ενδονευρώνες στον ραχιαίο νωτιαίο μυελό (Dunston JA et al, 2005).
  • Επιληψία (6%) (Sweeney E et al, 2003).
  • Παροδική αιμωδία, «γαργάλημα» και αίσθημα καύσου στα χέ-ρια και τα πόδια, χωρίς εμφανές εκλυτικό αίτιο. Σε σπάνιες περιπτώσεις τα συμπτώματα αυτά είναι δευτεροπαθή σε τοπικές ορθοπεδικές ανωμαλίες ή νευρολογικές διαταραχές από την ΣΣ ή τις αυχενικές πλευρές. Πάντως, στις περισσότερες περιπτώσεις, η παραισθησία ακολουθεί τύπο «γαντιού» και «κάλτσας», και όχι κατανομή ιδιαίτερου δερμοτομίου ή περιφερικού νεύρου

Αγγειοκινητικές διαταραχές. Ψυχρότητα χεριών και ποδιών, ακόμα και σε θερμό περιβάλλον, η οποία δίνει την εντύπωση φαινόμενων Raynaud (Sweeney E et al, 2003).

Γαστρεντερικές εκδηλώσεις. Δυσκοιλιότητα (συχνά από την γέννηση) ή σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (στο 1/3 των περιπτώσεων) (Sweeney E et al, 2003).

Οδοντικές ανωμαλίες. Αδύναμοι, θρυμματισμένοι οδόντες, λέπτυνση αδαμαντίνης (Sweeney E et al, 2003).

Άλλες εκδηλώσεις :

  • Υπεριδρωσία παλαμών-πελμάτων
  • Χαλάρωση του δέρματος

ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

Στο κοινό μικροσκόπιο. Σε ασθενείς με NPS και φυσιολογική νεφρική λειτουργία, η ιστολογική εξέταση του νεφρού στο κοινό μικροσκόπιο δείχνει φυσιολογικά ή σχεδόν φυσιολογικά νεφρικά σπειράματα.

Σε ασθενείς όμως με βαριά πρωτεϊνουρία ή/και έκπτωση της νεφρικής λειτουργίας μπορεί να δείξει πάχυνση της GBM και μη ειδικές αλλοιώσεις εστιακής και τμηματικής σπειραματοσκλήρυνσης. Ο ανοσοφθορισμός είναι αρνητικός, ή δείχνει άτυπες τμηματικές εναποθέσεις IgM και C3 στις σκληρυντικές περιοχές.

Άλλες αλλοιώσεις στο κοινό μικροσκόπιο :

  • Ατυπη εστιακή και τμηματική σπειραματοσκλήρυνση
  • Αλλοιώσεις χρόνιας σπειραματονεφρίτιδας
  • Διάχυτη υδρωπική εκφύλιση του επιθηλίου των νεφρικών σωληναρίων
  • Εντοπισμένη πάχυνση της βασικής μεμβράνης με ήπια υπερπλασία των ενδοθηλίου και των επιθηλιακών κυττάρων.

Στο ηλεκτρονικό μικροσκόπιο. Το ηλεκτρονικό μικροσκόπιο δείχνει τις παθογνωμονικές αλλοιώσεις της GBM (Del Pozo E and Lapp H, 1970; Ben Bassat M et al, 1971), οι οποίες συνίστανται σε ακανόνιστες και διαυγαστικές αραιωτικές περιοχές μέσα στο πυκνό πέταλο, περιέχουσες ομάδες διασταυρούμενων κολλαγόνων ινιδίων (Del Pozo E and Lapp H, 1970; Sabnis SG et al, 1980; Knoers NV et al, 2000). Οι ανωμαλίες αυτές μπορεί επίσης να παρατηρηθούν στη μεσαγγειακή θεμέλια ουσία, αλλά η βασική μεμβράνη των νεφρικών σωληναρίων δεν προσβάλλεται. Οι αθροίσεις των ινιδίων μπορεί να παρατηρηθούν μέσα σε τμήματα παχυσμένης GBM ή σ΄ολόκληρη την GBM.

Οι ανοσοϊστοχημικές μελέτες δείχνουν ακανόνιστη μεσαγγειοτριχοειδική εντόπιση κολλαγόνου τύπου ΙΙΙ και ανώμαλη κατανομή του κολλαγόνου τύπου VI. Τα ευρήματα αυτά είναι συμβατά με ανώμαλη σύνθεση των βασικών μεμβρανών, η οποία μπορεί να ευθύνεται για τις νεφρικές και εξωνεφρικές εκδηλώσεις.

Τα κολλαγόνα ινίδια ανευρίσκονται σταθερά στη βασική μεμβράνη των σπειραμάτων όλων των ασθενών με NPS και νεφρική προσβολή, αλλά μπορεί να παρατηρηθούν και σε ασθενείς χωρίς κλινικές ενδείξεις νεφρικής προσβολής (Bennett WM et al, 1973).  Ακόμα, οι υπερδομικές αλλοιώσεις δεν σχετίζονται με την βαρύτητα των κλινικών εκδηλώσεων.

Παρόμοια άθροιση κολλαγόνου στη βασική μεμβράνη των σπειραμάτων έχει περιγραφεί σε ασθενείς με οικογενή προοδευτική σπειραματοπάθεια μη συνδεόμενη με ανωμαλίες των ονύχων ή των οστών (Sabnis SG et al, 1980; Gubler MC et al, 1993).

ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

Διαγνωστικά ακτινολογικά ευρήματα

  • Αμφοτερόπλευρα οπίσθια λαγόνια κέρατα
  • Υποπλασία/απλασία επιγονατίδων
  • Υποπλασία της κεφαλής της κερκίδας

Αλλα ακτινολογικά ευρήματα

  • Σκολίωση
  • Υποπλασία ωμοπλάτης
  • Υποπλασία έξω βραχιονίου επικόνδυλου

ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Δεν υπάρχουν διαγνωστικά κλινικά κριτήρια του NPS, αν και ο συνδυασμός των κλινικών εκδηλώσεων της νόσου είναι διαγνωστικός. Οι κλασικές διαγνωστικές εκδηλώσεις περιλαμβάνουν :

  • Απουσία/υποπλασία των επιγονατίδων
  • Δυσπλασία των ονύχων
  • Οπίσθια λαγόνια κέρατα και
  • Παραμόρφωση ή υποπλασία της κεφαλής της κερκίδας.

Η σωστή διάγνωση σπάνια γίνεται στην διάρκεια της παιδικής ηλικίας, δεδομένου ότι οι ανωμαλίες των ονύχων και των επιγονατίδων μπορεί να παραμείνουν απαρατήρητες μέχρι την ενηλικίωση του ατόμου.

Η διάγνωση μπορεί να επιβεβαιωθεί με την ανεύρεση των μεταλλάξεων του γονιδίου LMX1B στις μοριακές γενετικές εξετάσεις.

ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ (βλ. ΠΙΝΑΚΑ 9)

  • Ανονυχία
  • Απλασία/υποπλασία επιγονατίδας (PTLAH)
  • Επιγονατιδογεννητικό σύνδρομο
  • Οικογενής υποτροπιάζουσα παρεκτόπιση επιγονατίδας
  • Συγγενής παχυονυχία (pachyonychia congenita)
  • Συγγενείς εκτοδερμικές ανωμαλίες (congenital ectodermal defects)
  • Σύνδρομο Coffin-Siris
  • Σύνδρομο DOOR
  • Σύνδρομο μικρής επιγονατίδας (ισχιοεπιγονατιδική δυσπλασία) (small patella syndrome; ischiopatellar dysplasia)
  • Σύνδρομο Meier-Gorlin
  • Σύνδρομο RAPADILINO
  • Σύνδρομο Senior
  • Τρισωμία 8 μωσαϊκισμός

ΠΙΝΑΚΑΣ 9. ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΝΥΧΟ-ΕΠΙΓΟΝΑΤΙΔΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ

ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ

ΔΙΑΦΟΡΕΣ

Σύνδρομο μικρής επιγονατίδας (ισχιοεπιγονατιδική δυσπλασία, ισχιο-ποδο-επιγονατιδικό σύνδρομο, σύνδρομο Scott-Taor) Υποπλασία/απουσία επιγονατίδαςΥποτροπιάζουσα παρεκτόπιση επιγονατίδωνΑνωμαλίες πυέλου Πλημμελής οστεοποίηση ηβοϊσχιακής συμβολήςΥποπλασία ισχίωνΕνδοκοτυλική εντομή

ΟΧΙ αλλοιώσεις ονύχων,  αγκώνων, νεφρών, οφθαλμών

Απλασία/υποπλασία επιγονατίδας (PTLAH) Μεμονωμένη απλασία ή υποπλασία της επιγονατίδας OXI αλλοιώσεις ονύχων, αγκώνων, προσβολή νεφρών, προσβολή οφθαλμών
Οικογενής υποτροπιάζουσα παρεκτόπιση επιγονατίδας Οικογενής επιρρέπεια σε παρεκτόπιση της επιγονατίδας  
Σύνδρομο Meier-Gorlin Απουσία επιγονατίδαςΠαρεκτόπιση κεφαλής κερκίδας ΜικροωτίαΜεγάλη βραχυσωμίαΚαθυστέρηση οστικής ηλικίας

Χαρακτηριστικό προσωπείο

Αυτοσωμικός υπολειπόμενος χαρακτήρας  κληρονομικότητας

Επιγονατιδογεννητικό σύνδρομο Απουσία επιγονατίδωνΝεφρικές ανωμαλίεςΣυγκάμψες γονάτων και ισχίων

Πλατυποδία

 

Υποπλασία ισχιακών και λαγόνιων οστώνΑνωμαλίες γεννητικών οργάνωνΔυσμορφία προσώπου

Μικροκεφαλία

Διανοητική καθυστέρηση

Δομικές ανωμαλίες (πολυκυστικοί νεφροί ή υδρονέφρωση)

Νεφρικές εκδηλώσεις

Σύνδρομο DOOR Απουσία ή υποπλασία ονύχων Επιμήκεις αντίχειρες και μεγάλα δάκτυλα, συχνά με τριφαλαγγισμόΚοντά άλλα δάκτυλα χεριών και ποδιών σαν αποτέλεσμα απουσίας ή υποπλασίας των περιφερικών φαλάγγωνΑμφοτερόπλευρη βλεφαρόπτωση

Κοντή και πλατιά μύτη με πλατιά κορυφή και μεγάλα ρουθούνια

Δομικές ανωμαλίες νεφρικού σωλήνα

Καταράκτες

Ατροφία οπτικού νεύρου

Παραμόρφωση Dandy-Walker

Σπασμοί

Αυτοσωμική υπολειπόμενη κληρονομικότητα

Τρισωμία  8  μωσαϊκισμός Απουσία ή υποπλασία επιγονατίδωνΠεριορισμός υπτιασμού αγκώναΑνωμαλίες ονύχων Σημαντική μαθησιακή δυσκολίαΔυσμορφία προσώπουΚαμπτοδακτυλία

Περιορισμός κινητικότητας αρθρώσεων, συνήθως των δακτύλων των χεριών και των ποδιών

Σύνδρομο Coffin-Siris Απουσία ή υποπλασία ονύχων και επιγονατίδωνΠαρεκτόπιση αγκώνων Υποπλασία ονύχων, συνήθως του μικρού δακτύλουΔυσμορφία προσώπου
Σύνδρομο Rapadilino Ανωμαλίες κερκίδαςΠαρεκτόπιση αρθρώσεων  ΥπερωιοσχιστίαΔυσμορφία προσώπουΒραχυσωμία

Ανωμαλίες κερκίδας (απουσία ή υποπλασία )

Υποπλασία αντίχειρων και κερκίδων

Αυτοσωμικός υπολειπόμενος χαρακτήρας  κληρονομικότητας

Σύνδρομο Senior Υποπλασία ονύχων Χαρακτηριστικό προσωπείοΒραχυσωμίαΗπια διανοητική καθυστέρηση

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

1.   Σκελετικές ανωμαλίες

Αναλγητικά.

Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα. Η χρόνια χρήση τους πρέπει να αποφεύγεται, λόγω της βλαπτικής τους δράσης στη νεφρική λειτουργία.

Φυσιοθεραπεία.

Νάρθηκες/κηδεμόνες, για την διόρθωση των παραμορφώσεων.

Χειρουργική διόρθωση των παραμορφώσεων ή των κατεστραμμένων αρθρώσεων (π.χ. ολική αρθροπλαστική ισχίου). Οι ανωμαλίες της επιγονατίδας συνήθως είναι ασυμπτωματικές και σπάνια χρειάζονται χειρουργική θεραπεία, αν και η συγγενής μόνιμη παρεκτόπιση της επιγονατίδας (CPDP) πρέπει να θεραπεύεται χειρουργικά. Η επέμβαση πρέπει να γίνεται σε ηλικία περίπου 2-3 ετών για να προληφθούν οι δευτεροπαθείς παραμορφώσεις και η αναπηρία η συνδεόμενη με την ανάπτυξη.

2.   ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΝΕΦΡΟΥ

Αναστολείς του ACE. Μπορούν να θέσουν υπό έλεγχο την υπέρταση και να επιβραδύνουν την πρόοδο της πρωτεϊνουρίας. Σε ένα κορίτσι με NPS, η εναλαπρίλη (σε δόση 1 mg/kg/24ωρο), σε συνδυασμό με λοσαρτάνη (1 mg/kg/24ωρο), προκάλεσε πλήρη ύφεση της πρωτεϊνουρίας (Proesmans W et al, 2009).

Αιμοδιύλιση ή μεταμόσχευση νεφρού, σε ασθενείς με σοβαρή νεφρική προσβολή. Μετά την μεταμόσχευση οι αλλοιώσεις της βασικής μεμβράνης των σπειραμάτων δεν υποτροπιάζουν και δεν αναπτύσσονται αντι-GBM αντισώματα.

ΠΡΟΓΝΩΣΗ

Είναι συνήθως καλή, αν και το 10% των ασθενών με NPS αναπτύσσει νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου και χρειάζεται αιμοδιύλιση ή μεταμόσχευση νεφρού.



Who is who

Θέματα

Συλλογή Φωτογραφιών

Τι είναι ο ρευματολόγος

Βότανα-Φυσικές ουσίες