Έρευνα

Γνωρίζετε αν διατρέχετε κίνδυνο οστεοπόρωσης;:

Αχονδροπλασία (Achondroplasia)

ΑΧΟΝΔΡΟΠΛΑΣΙΑ (Achondroplasia) (McKusick 100800)

ΣΥΝΩΝΥΜΑ 
  • Αχονδροπλαστική σκελετική δυσπλασία
  • Βραχυκορμικός νανισμός
  • Εμβρυική χονδροδυσπλασία - χονδροδυστροφία
  • Κλασσική χονδροδυστροφία
  • Μικρομελία
  • Ριζομελικός νανισμός
  • Χονδροδυσπλασία
  • «Μικροσκοπικοί άνθρωποι» (little people)
ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΛΑΣΙΚΗΣ ΑΧΟΝΔΡΟΠΛΑΣΙΑΣ
  •  Ιδιόμορφο προσωπείο με μετωπιαίο ύβο, μεσοπροσωπική υποπλασία, μεγαλοκεφαλία και προγναθισμό 
  • Αναπτυξιακή ανωμαλία των οστών, η οποία οδηγεί σε βραχυσωμία με δυσανάλογη βράχυνση των μελών, 
  • Καθυστέρηση ανάπτυξης των κινητικών ορόσημων 
  • Περιορισμός της έκτασης και της στροφής των αγκώνων, 
  • Ραιβογωνία και υπερεκτασιμότητα των γονάτων και των περισσότερων άλλων αρθρώσεων και
  • Υποτονία 
Άλλες εκδηλώσεις :
 
  • Οσφυική υπερλόρδωση 
  • Κύρτωση των κνημών 
  • Υπερανάπτυξη της περόνης
  • Τριαινοειδή χέρια, με κοντές, πλατειές, φάλαγγες 
  • Κύφωση στο επίπεδο του Ο1 (λόγω υποτονίας του κορμού)
  • Αστάθεια της κεφαλής (λόγω της μεγαλοκεφαλίας και της υποτονίας).
Τα αχονδροπλαστικά παιδιά έχουν αυξημένο κίνδυνο αιφνίδιου θανάτου την 4η-5η δεκαετία της ζωής (Hecht JT et al, 1987).  Το 7.5% περίπου απ΄αυτά καταλήγει κακώς τον πρώτο χρόνο της ζωής λόγω αποφρακτικής ή κεντρικής άπνοιας. Η αποφρακτική άπνοια μπορεί να είναι αποτέλεσμα μεσοπροσωπικής υποπλασίας.
 
ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ 
 
Συχνότητα. Ανέρχεται σε 1 περίπτωση/15.000-40.000 γεννήσεις ή 0.5-1.5 περιπτώσεις/ 10.000 γεννήσεις (Orioli et al, 1986). Υπολογίζεται ότι σ΄ολόκληρο τον κόσμο 150.000 άνθρωποι πάσχουν από αχονδροπλασία. Στις ΗΠΑ, ο αριθμός αυτός προσεγγίζει τις 10.000. Το 80% των «μικροσκοπικών ανθρώπων» έχουν αχονδροπλασία. Ο συνολικός πληθυσμός των «μικροσκοπικών ανθρώπων» ανέρχεται περίπου σε 190.000.
 
Φύλο.  Η αχονδροπλασία παρατηρείται εξίσου και στα 2 φύλα.
 
Φυλή. Η αχονδροπλασία δεν έχει φυλετική προτίμηση.
 
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ
 
Η αχονδροπλασία μεταβιβάζεται ως αυτοσωμικός επικρατής χαρακτήρας κληρονομικότητας. Οφείλεται σε σημειακές μεταλλάξεις του γονιδίου για τον υποδοχέα-3 του παράγοντα ανάπτυξης των ινοβλαστών (fibroblast growth factor receptor-3; FGFR3), το οποίο έχει χαρτογραφηθεί στη χρωμοσωμική ταινία 4p 16.3. Οι de novo μεταλλάξεις ευθύνονται για το 75-80% των περιπτώσεων. 
 
Πάνω από 80% των ασθενών με αχονδροπλασία προέρχονται από μη αχονδροπλαστικούς γονείς, που σπάνια αποκτούν δεύτερο αχονδροπλαστικό παιδί. Στις περιπτώσεις αυτές, η νόσος είναι πιθανώς συνέπεια μετάλλαξης ενός γονιδίου του παράγοντα ανάπτυξης των χονδροβλαστών.
 
Η προχωρημένη γονεϊκή ηλικία είναι παράγοντας κινδύνου ανάπτυξης σποραδικών περιπτώσεων αχονδροπλασίας, ένδειξη ότι παράγοντες οι οποίοι επηρεάζουν την αναπαραγωγή του DNA ή την αποκατάσταση στη διάρκεια της σπερματογένεσης μπορεί να προδιαθέτουν τους άρρενες στην εμφάνιση του G1138 FGFR3. 
 
Οι συχνές μεταλλάξεις αυξάνουν την λειτουργία του γονιδίου FG FR3, οδηγώντας σε ελάττωση της ενδοχόνδριας οστεοποίησης, αναστολή του πολλαπλασιασμού των χονδροκυττάρων των συζευκτικών χόνδρων, ελάττωση της κυτταρικής υπερτροφίας και της παραγωγής θεμέλιας ουσίας του χόνδρου.
 
Οι μεταλλάξεις των γονιδίων G1138A και G1138C αποτελούν το 99% περίπου των μεταλλάξεων, οδηγώντας σε υποκατάσταση των αμινοξέων (G380R). Μία σπάνια μετάλλαξη (Lys 650Met) στην περιοχή της τυροσίνης της κινάσης οδηγεί σε ένα νόσημα αποκαλούμενο σοβαρή αχονδροπλασία με αναπτυξιακή καθυστέρηση και μελανίζουσα ακάνθωση (severe achondroplasia with developmental delay and acanthosis nigricans; SADDAN). Μια άλλη μετάλλαξη (Gly380) έχει αναφερθεί στον Ισπανικό πληθυσμό.  
 
ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
 
Βραχυσωμία. Η αχονδροπλασία παρουσιάζεται ως δυσανάλογος βραχυσκελής νανισμός. Η προσβολή των μελών είναι ριζομελική, με προσβολή των εγγύς τμημάτων μεγαλύτερη από των μέσων και περιφερικών. Η βράχυνση των άνω άκρων προκαλεί δυσκολία στην ένδυση και την ατομική φροντίδα. 
 
Το μέσο ύψος των ενηλίκων ανδρών με αχονδροπλασία ανέρχεται σε 131±5.6 cm και των γυναικών, σε 124±5.9 cm. Το ύψος των αχονδροπλαστικών ασθενών σε καθιστή θέση είναι φυσιολογικό, αλλά σε όρθια είναι κάτω από την 3η εκατοστιαία θέση και στα 2 φύλα (Horton WA et al, 1978).
 
Ανωμαλίες κρανίου
 
  • Διόγκωση νευροκράνιου
  • Κρανιομεγαλία
  • Μακροκεφαλία
  • Μεγαλεγκεφαλία
  • Στένωση ινιακού τρήματος
  • Συμπίεση εγκεφαλικού στελέχους
  • Υδροκέφαλος 
Μακροκεφαλία. Οι χονδροπλαστικοί ασθενείς συχνά έχουν μακροκεφαλία λόγω κοιλιομεγαλίας ή υδροκεφαλίας. Πάντως, η ενδοκράνια πίεσή τους δεν αυξάνεται σημαντικά. Ο υδροκέφαλος μπορεί να οφείλεται σε αύξηση της ενδοκράνιας πίεσης λόγω στένωσης του σιγμοειδούς κόλπου στο ύψος του στενωμένου σφαγιτιδικού τρήματος (Pierre-Kahn A et al, 1980). Σε πολλές περιπτώσεις, σταθεροποιείται αυτόματα στην πρώιμη ζωή.
 
Μεγαλεγκεφαλία. Ακόμα, εμφανίζουν μεγαλεγκεφαλία, αλλά έχουν φυσιολογική διανόηση, εκτός εάν έχουν υδροκέφαλο ή άλλες επιπλοκές από το ΚΝΣ. Το διογκωμένο κρανίο των νεογέννητων με αχονδροπλασία δημιουργεί αυξημένο κίνδυνο ενδοκράνιας αιμορραγίας στη διάρκεια του κολπικού τοκετού (Hall JC et al, 1982). 
 
Συμπίεση εγκεφαλικού στελέχους. Το εγκεφαλικό στέλεχος συχνά συμπιέζεται σε ασθενείς με αχονδροπλασία, προκαλώντας διαταραχές της αναπνευστικής λειτουργίας, όπως κεντρική άπνοια (Nelson FW et al, 1988; Gordon N, 2000). Σε μία μελέτη, το 10% των αχονδροπλαστικών βρεφών είχαν συμπίεση της κρανιο-αυχενικής συμβολής, με ανωμαλίες του αυχενικού νωτιαίου μυελού (Pauli RM et al, 1995). 
 
Στένωση ινιακού τρήματος. Η ανώμαλη ανάπτυξη της βάσης του κρανίου οδηγεί σε στένωση του ινιακού τρήματος. Το στενωμένο ινιακό τρήμα συμπιέζει τον αυχενικό νωτιαίο μυελό, προκαλώντας συμπτώματα αναπνευστικής ανεπάρκειας, άπνοια, κυανωτικά επεισόδια, προβλήματα στη σίτιση, τετραπάρεση και αιφνίδιο θάνατο. Τα συμπτώματα αυτά είναι συχνά τα πρώτα χρόνια της ζωής, λόγω αποτυχίας της αναμενόμενης διαπλάτυνσης του ινιακού τρήματος στη διάρκεια της βρεφικής και παιδικής ηλικίας. Η χρόνια συμπίεση του εγκεφαλικού στελέχους μπορεί επίσης να ευθύνεται για την υποτονία η οποία παρατηρείται τα 2 πρώτα χρόνια της ζωής.
 
Μυοσκελετικές – αρθρικές ανωμαλίες
 
Λεκάνη και ισχία. Η κοτύλη είναι βαθιά στην έσω πλευρά και η οροφή της οριζόντια 
(Langer LO et al, 1967; Stelling FH, 1973; Kopits SE, 1976). Η λεκάνη είναι πλατιά και κοντή, και τα λαγόνια οστά, τετραγωνισμένα. Οι μείζονες ισχιακές εντομές, μικρές και βαθιές. Μετά το 40ό έτος της ηλικίας αναπτύσσεται οστεοαρθρίτιδα των ισχίων. 
 
Αγκώνες. Το 70% περίπου των αχονδροπλαστικών ασθενών έχει περιορισμό της έκτασης και της στροφής των αγκώνων λόγω οπίσθιας κύρτωσης του περιφερικού άκρου του βραχιονίου. Η οπίσθια παρεκτόπιση της κεφαλής της κερκίδας (η οποία παρατηρείται στο 20% των ασθενών) επιδεινώνει τον περιορισμό της έκτασης των αγκώνων (Kitoh H et al, 2002).
 
Ωμοι. Οι ώμοι φαίνονται αποπλατυσμένοι, λόγω της φυσιολογικής ανάπτυξης των κλειδών και της καλά ανεπτυγμένης μυικής μάζας. 
 
Χέρια. Οι αχονδροπλαστικοί ασθενείς συχνά έχουν τριαινοειδή χέρια, χαρακτηριζόμενα από εμμονή του διαστήματος μεταξύ του μέσου και του παραμέσου δακτύλου, όταν επιχειρούν προσέγγιση των δακτύλων σε πλήρη έκταση. Οι βραχίονες είναι κοντοί, συμβάλλοντας στη διόγκωση της μυικής μάζας και την εμφανή αύξηση της μυικής ισχύος που παρουσιάζουν οι αχονδροπλαστικοί ασθενείς. Λόγω της βράχυνσης των βραχιόνων, τα ακροδάκτυλα πλησιάζουν το επίπεδο των ισχίων, δυσκολεύοντας την υγιεινή και την ένδυση.
 
Κάτω άκρα. Η προσβολή των κάτω άκρων είναι ριζομελική. Οι αχονδροπλαστικοί ασθενείς παρουσιάζουν συγκάμψεις των ισχίων, χαλάρωση των συνδέσμων με εξωτερική στροφή των σκελών και ανάκυρτο γόνυ πριν αρχίσουν να βαδίζουν. Συχνά ακόμα έχουν ραιβογωνία και υπερεκτασιμότητα των γονάτων και των περισσότερων άλλων αρθρώσεων. Η ραιβογωνία είναι δευτεροπαθής σε κύρτωση της κνήμης και στην ταχύτερη ανάπτυξη της περόνης, σε σύγκριση με την κνήμη (Bailey JA 3rd , 1970; Kopits SE, 1976).
    
Σε μερικές περιπτώσεις τα γόνατα παρουσιάζουν βλαισότητα. Συχνά, παρατηρείται μια σχισμή στο έξω τμήμα ή πλάγια μετατόπιση της κνήμης στο μηριαίο στη διάρκεια της φάσης της στάσης. Όπως και στα ισχία, μετά το 40ό  έτος της ηλικίας αναπτύσσεται οστεοαρθρίτιδα των γονάτων.
 
Στένωση σπονδυλικού σωλήνα. Το συχνότερο ενόχλημα των ενηλίκων αχονδροπλαστικών ασθενών είναι η συμπτωματική σπονδυλική στένωση στα επίπεδα Ο1-Ο4  (Thomeer RT and van Dijk JM, 2002). Τα κατώτερα οσφυικά επίπεδα συνήθως δεν προσβάλλονται. Η στένωση του σπονδυλικού σωλήνα και του μεσοσπονδυλίου τρήματος είναι δευτεροπαθής σε :
  • Βράχυνση και πάχυνση του αυχένα των σπονδυλικών τόξων 
  • Εκφυλιστική σπονδυλαρθροπάθεια 
  • Στένωση της εγκάρσιας διαμέτρου του σπονδυλικού σωλήνα  
  • Κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου
  • Πάχυνση των πετάλων 
  • Πρόσθια γωνίωση των σπονδυλικών σωμάτων λόγω θωρακο-οσφυικής κύφωσης 
  • Σπονδυλόλυση 
  • Υπερλόρδωση 
Συμπτώματα :
 
  • Ακράτεια 
  • Δυσαισθησία 
  • Πόνος στα σκέλη
  • Παραισθησίες
  • Παραπάρεση
  • Ριζαλγία
  • Σύνδρομο ιππούριδας
  • Χαμηλή οσφυαλγία 
Νευρογενής χωλότητα. Εκδηλώνεται με περίεργους νυγμούς ή κόπωση των κάτω άκρων μετά από βάδιση ή ορθοστασία. Συχνά, ο πόνος στα σκέλη ανακουφίζεται όταν ο ασθενής υιοθετεί θέση «οκλαδόν» ή σκύβει προς τα εμπρός. 
 
Ριζοπάθεια κάτω άκρων/σύνδρομο ιππούριδας. Πάνω από 50% των αχονδροπλαστικών ασθενών έχουν συμπτώματα ριζοπάθειας των κάτω άκρων λόγω συμπίεσης νευρικών ριζών, ή σύνδρομο ιππούριδας.
 
Κυφοσκολίωση. Στους ενήλικες, η συχνότητα της κυφοσκολίωσης κυμαίνεται σε 33-50%. Πάντως, το μέγεθος του κυρτώματος είναι γενικά <30ο και δεν χρειάζεται θεραπεία.
 
Θωρακο-οσφυική κύφωση. Πριν αρχίσουν να βαδίζουν, τα αχονδροπλαστικά παιδιά εμφανίζουν θωρακο-οσφυική κύφωση και λόρδωση. Η κύφωση μπορεί να είναι σοβαρή σε καθιστή θέση και να μην υποχωρεί πλήρως σε πρηνή θέση και επιμένει στο 25% των ενηλίκων.
 
Οσφυική υπερλόρδωση. Όταν αρχίζουν να βαδίζουν, αναπτύσσουν οσφυική υπερλόρδωση με πρόσθια στροφή της λεκάνης, οδηγώντας σε συγκάμψεις των ισχίων.
 
Οι παραμορφώσεις της ΣΣ συνδέονται με συγκάμψεις των ισχίων και προβολή της κοιλιάς και των γλουτών. Ακόμα, μπορεί να προκαλέσουν οσφυαλγία, αναπνευστική δυσλειτουργία, νευρολογικές διαταραχές ή συμπτώματα σπονδυλικής στένωσης. 
 
Νευρολογικές διαταραχές
 
Υποτονία. Στη βρεφική ηλικία, ήπια έως μέτρια υποτονία είναι τυπική και η επίτευξη των αναπτυξιακών κινητικών ορόσημων συχνά καθυστερεί. Τα βρέφη δυσκολεύονται να υποστηρίξουν το κεφάλι τους λόγω του μεγάλου μεγέθους του και της υποτονίας.
 
Διαταραχές βάδισης. Οι αχονδροπλαστικοί ασθενείς εμφανίζουν συνήθως «νήσσειο» βάδισμα, και, όταν προσπαθούν να τρέξουν, περιαγωγή των ισχίων και των κάτω άκρων. Μπορεί ακόμα να παρουσιάζουν διαταραχές της αισθητικότητας, δυσλειτουργία της οπίσθιας στήλης, εκδηλώσεις από τον ανώτερο και κατώτερο κινητικό νευρώνα και σημεία νευρογενούς χωλότητας.
 
Οδοντικές ανωμαλίες 
 
Συνωστισμός και κακή σύγκλειση των οδόντων λόγω υποπλασίας της άνω γνάθου.
 
Παχυσαρκία
 
Οι αχονδροπλαστικοί ασθενείς γίνονται παχύσαρκοι στην πρώιμη παιδική ηλικία. Μέχρι τα 75 cm σε ύψος, η μέση αναλογία βάρους/ύψος στα παιδιά με μέσο ανάστημα είναι ουσιαστικά πανομοιότυπη με των παιδιών με αχονδροπλασία. Πάνω από το ύψος αυτό, η αναλογία βάρους/ύψος στους αχονδροπλαστικούς ασθενείς υπερβαίνει αυτή του γενικού πληθυσμού (Hunter AG et al, 1996). 
 
Στους ενήλικες, η παχυσαρκία μπορεί να επιδεινώσει την νοσηρότητα την συνδεόμενη με οσφυική στένωση και να συμβάλει στα μη ειδικά αρθρικά προβλήματα και πιθανώς στην πρόωρη θνητότητα από καρδιαγγειακές επιπλοκές (Hecht JT et al, 1988). 
 
Πνευμονικές ανωμαλίες
 
Το 10% των ασθενών με αχονδροπλασία παρουσιάζει αναπνευστικά προβλήματα λόγω παραμόρφωσης της θωρακικής κοιλότητας, μεσοπροσωπικής υποπλασίας, απόφραξης των ανώτερων αναπνευστικών οδών ή συμπίεσης του νωτιαίου μυελού στο ινιακό τρήμα.
 
Η απόφραξη των ανώτερων αναπνευστικών οδών, το μικρό θωρακικό τοίχωμα, ο τροπιδοειδής θώρακας και οι νευρολογικές διαταραχές οι οφειλόμενες σε συμπίεση του εγκεφαλικού στελέχους μειώνουν την ζωτική χωρητικότητα. Η συχνότητα της πνευμονίας,  της άπνοιας και άλλων αναπνευστικών επιπλοκών αυξάνεται. Λόγω της αναπνευστικής απόφραξης οι ασθενείς με αχονδροπλασία ροχαλίζουν και κοιμούνται με τον αυχένα σε υπερέκταση.
 
Το 7.5% των αχονδροπλαστικών παιδιών πεθαίνουν τον 1ο χρόνο της ζωής λόγω αποφρακτικής ή κεντρικής άπνοιας (Hecht JT et al 1987). Η αποφρακτική άπνοια μπορεί να είναι αποτέλεσμα της μεσοπροσωπικής υποπλασίας.
 
Προσωπείο 
 
Οι αχονδροπλαστικοί ασθενείς έχουν χαρακτηριστικό προσωπείο: μετωπιαίο ύβο, μεσοπροσωπική υποπλασία, επιπέδωση της ρινικής γέφυρας και σχετικό προγναθισμό.
 
Ωτορινολαρυγγολογικές ανωμαλίες
 
Μέση ωτίτιδα. Το 75% των αχονδροπλαστικών ασθενών ηλικίας <5 ετών παρουσιάζει υποτροπιάζουσα μέση ωτίτιδα, συνήθως στη διάρκεια της πρώτης 6ετίας της ζωής. Η ωτίτιδα οφείλεται σε πλημμελή παροχέτευση των ευσταχιανών σαλπίγγων λόγω υποπλασίας του μέσου προσώπου, σχετικής υπερτροφίας των αμυγδαλών και των αδενοειδών εκβλαστήσεων και ανωμαλιών των κροταφικών οστών. 
 
Βαρηκοΐα. Είναι κυρίως τύπου αγωγιμότητας και, λιγότερο συχνά, νευροαισθητήρια ή μικτού τύπου Η βαρηκοΐα τύπου αγωγιμότητας οφείλεται σε δυσκαμψία της οστικής αλύσου, είτε συγγενή είτε επίκτητη, οφειλόμενη στην υποτροπιάζουσα μέση ωτίτιδα.  
 
ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ (ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ)
 
Μυοσκελετικές
 
Ανω άκρα
 
  • Βραχυδακτυλία
  • Κοντοί βραχίονες 
  • Οπίσθια παρεκτόπιση κεφαλής κερκίδας 
  • Περιορισμός έκτασης και στροφής αγκώνων
  • Πλατείς ώμοι
  • Τριαινοειδής διαμόρφωση των χεριών (αύξηση του διαστήματος μεταξύ 3ης και 4ης φάλαγγας) 
Κάτω άκρα
 
  • Ανάκυρτο γόνυ
  • Βλαισογωνία
  • Εξωτερική στροφή σκελών
  • Θυλακίτιδα τροχαντήρα
  • Κύρτωση κνημών
  • Ραιβότητα γονάτων – ποδοκνημικών  
  • Ριζομελική βράχυνση των μελών 
  • Συγκάμψεις των ισχίων
  • Υπερεκτασιμότητα των γονάτων 
  • Χαλάρωση των συνδέσμων
Λεκάνη και ισχία
 
  • Βάθυνση και οριζοντίωση κοτύλης 
  • Αποπλάτυνση και βράχυνση λεκάνης
  • Τετραγωνισμός λαγονίων
  • Μικρές και βαθιές μείζονες ισχιακές εντομές
  • Βράχυνση αυχένα μηριαίου
  • Βράχυνση και υπερτροφία μείζονα τροχαντήρα
  • Οστεοαρθρίτιδα ισχίων
Σπονδυλική στήλη
 
  • Ανθεκτική ραχίτιδα
  • Θωρακο-οσφυικός ύβος (στη βρεφική ηλικία) 
  • Οσφυική υπερλόρδωση 
  • Ριζοπάθεια κάτω άκρων/σύνδρομο ιππούριδας 
  • Σκολίωση/κυφοσκολίωση 
  • Στένωση σπονδυλικού σωλήνα
  • Υπανάπτυξη τραχήλου
Αλλες
 
  • Βραχυσωμία
  • Προβολή περιοχών πρόσφυσης μειζόνων μυών (όπως του φύματος του δελτοειδούς και του επιγονατιδικού τένοντα) 
  • Ινομυαλγία
  • Χαλάρωση των αρθρώσεων   
  • Κρανίο 
  • Διόγκωση νευροκράνιου
  • Μακροκεφαλία
  • Μεγαλοκεφαλία 
  • Συμπίεση εγκεφαλικού στελέχους 
  • Υδροκέφαλος 
Νευρολογικές διαταραχές
 
  • Διαταραχές βάδισης
  • Διαταραχές αισθητικότητας 
  • Δυσλειτουργία οπίσθιας στήλης 
  • Νευρογενής χωλότητα
  •  «Νήσσειο» βάδισμα 
  • Σημεία ανώτερου και κατώτερου κινητικού νευρώνα 
  • Υποτονία
Οδοντικές ανωμαλίες
 
  • Συνωστισμός και κακή σύγκλειση των οδόντων
Πνευμονικές ανωμαλίες
 
  • Απόφραξη ανώτερων αναπνευστικών οδών
  • Αυξημένη συχνότητα πνευμονικών λοιμώξεων
  • Αποφρακτική άπνοια
Προσωπείο 
 
  • Επιπέδωση ρινικής γέφυρας
  • Μεσοπροσωπική υποπλασία και σχετικός προγναθισμός 
  • Μετωπιαίος ύβος
  • Ωτορινολαρυγγολογικές διαταραχές
  • Μέση ωτίτιδα
  • Βαρηκοΐα (αγώγιμη, νευροαισθητήρια ή μικτή)
Άλλες
 
  • Δυσαρθρία λόγω απώθησης της γλώσσας
  • Καθυστέρηση έναρξης βάδισης
  • Μελανίζουσα ακάνθωση (Van Esch H and Fryns JE, 2004)
  • Παχυσαρκία
ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΝΔΕΟΜΕΝΑ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΧΟΝΔΡΟΠΛΑΣΙΑ
 
Δυσπλασία SADDAN (Vajo et al, 2000)
 
Η σοβαρή αχονδροπλασία με καθυστέρηση της ανάπτυξης και μελανίζουσα ακάνθωση (δυσπλασία SADDAN), είναι σπάνιο νόσημα χαρακτηριζόμενο από εξαιρετικά χαμηλό ανάστημα, σοβαρή κύρτωση της κνήμης και καθυστέρηση της ανάπτυξης και μελανίζουσα ακάνθωση. 
 
Σε αντίθεση με τους πάσχοντες από θανατοτροφική δυσπλασία, οι ασθενείς με δυσπλασία SADDAN ζουν μετά την βρεφική ηλικία. Τρείς ασθενείς με δυσπλασία SADDAN είχαν μετάλλαξη του γονιδίου FGFR3 K650M (Francomano et al 1996; Bellus GA et al, 1999). 
 
Αλλοι φαινότυποι :
 
  • Υποχονδροπλασία
  • Θανατοτροφική δυσπλασία 
  • FGFR-σχετιζόμενη κρανιοσυνοστέωση  
ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΧΟΝΔΡΟΠΛΑΣΙΑΣ
 
Κρανίο 
 
  • Βράχυνση της βάσης του κρανίου
  • Διόγκωση του θόλου του κρανίου
  • Μεσοπροσωπική υποπλασία
  • Προβολή του μετωπιαίου οστού
  • Στένωση ινιακού τρήματος
Πύελος 
 
  • Βράχυνση και διαπλάτυνση της πυέλου
  • Βράχυνση ιεροϊσχιακής εντομής 
  • Οριζοντίωση οροφής κοτύλης και ιερού 
  • Τετραγωνοποίηση των λαγόνιων οστών
  • Ιερολαγόνια αύλακα δίκην εντομής 
  • Πολύ μικρή ιερολαγόνια εντομή της λεκάνης
Μηριαία
 
  • Αλλοιώσεις των επιφύσεων του κάτω πέρατος του μηριαίου σχήματος περισπωμένης ή «V» (Langer LO et al, 1967; Hall JG,  1988) 
  • Βράχυνση του αυχένα του μηριαίου με υπερτροφία του τροχαντήρα (εικόνα ραιβού ισχίου)
  • Ωοειδείς ακτινοδιαυγαστικές περιοχές στις κεντρικές μεταφύσεις του μηριαίου και του βραχιονίου (στη διάρκεια του 1ου έτους της ζωής)
Μακρά – μικρά οστά
 
  • Βράχυνση, διαπλάτυνση, πάχυνση και διαπλάτυνση των μεταφύσεων των μακρών οστών
Ανω άκρα
 
  • Βράχυνση της ωλένης με επιμήκυνση της στυλοειδούς απόφυσης
  • Διαπλάτυνση των κεντρικών και μέσων φαλάγγων των χεριών, με βράχυνση μεγαλύτερη από τις περιφερικές φάλαγγες και τα μετακάρπια
  • Παρεκτόπιση της κεφαλής της κερκίδας
Κνήμη - περόνη
 
  • Επιμήκυνση της περόνης, μεγαλύτερη της κνήμης
Σπονδυλική στήλη
 
  • Ελάττωση της διαπεταλικής απόστασης του ουραίου τμήματος της ΣΣ
  • Ελάττωση της εγκάρσιας διαμέτρου του σπονδυλικού σωλήνα, από το κέντρο προς την περιφέρεια, στο επίπεδο του Ο5-Ι1. Φυσιολογικά, η απόσταση αυτή, σε κεφαλουραία κατεύθυνση, είναι αυξημένη. Εάν όμως είναι μικρότερη ή σταθερή και υπάρχει σε 3 συνεχόμενους σπονδύλους είναι παθολογική 
  • Βράχυνση του αυχένα των σπονδυλικών τόξων και των σπονδυλικών σωμάτων 
  • Εκφυλιστικές αλλοιώσεις, ιδιαίτερα στα πρόσθια όρια των σπονδυλικών σωμάτων της ΘΟΜΣΣ και της ΑΜΣΣ
  • Θωρακοοσφυική κύφωση, εμφανής πριν από την βάδιση, η οποία μπορεί να συνδέεται με σφηνοειδή διαμόρφωση του Θ12 ή Ι1. Μετά την έναρξη της βάδισης η κύφωση γενικά βελτιώνεται και αναπτύσσεται οσφυική λόρδωση.
  • Σκολίωση (>20ο). Οι καμπύλες είναι σχετικά βραχείες και εντοπίζονται στην θωρακοοσφυική ή οσφυική περιοχή
ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ
 
1.   Πρωτοπαθή ακτινολογικά κριτήρια
 
  • Βράχυνση και διαπλάτυνση του αυχένα του μηριαίου
  • Βράχυνση των μακρών σωληνωτών οστών, με διαπλάτυνση των μεταφύσεων
  • Βραχυδακτυλία
  • Ελάττωση της εγκάρσιας διαμέτρου του σπονδυλικού σωλήνα στην ΟΜΣΣ 
  • Τετραγωνοποίηση και βράχυνση των λαγονίων  
2.   Δευτεροπαθή ακτινολογικά κριτήρια 
  • Βράχυνση περιφερικής ωλένης
  • Επιμήκυνση περιφερικής περόνης 
  • Επιμήκυνση στυλοειδούς απόφυσης ωλένης 
  • Προσθιοπίσθια βράχυνση των οσφυικών σπονδυλικών τόξων  
  • Ραχιαία κοίλανση της ΟΜΣΣ
ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ
  • Είναι βασική εξέταση και πρέπει να γίνεται στη βρεφική ηλικία, λόγω της μεγάλης συχνότητας και δυνητικής βαρύτητας των νευρολογικών συμπτωμάτων των συνδεόμενων με την στένωση του ινιακού τρήματος
  • Αναδεικνύει την συμπίεση του νωτιαίου μυελού στο ινιακό τρήμα, συνένωση του Α1, μεμονωμένη υπαξονική αυχενική στένωση, μυελομαλακία, ενδομυελική κύστη ή γωνίωση στη κρανιοαυχενική διασταύρωση
  • Αποκαλύπτει την αιτία της νευροκρανιακής διόγκωσης, διάταση των κοιλιών χωρίς υδροκεφαλία και την υδροκεφαλία
  • Προσδιορίζει προεγχειρητικά την οσφυική σπονδυλική στένωση, την ύπαρξη κήλης του μεσοσπονδυλίου δίσκου και το επίπεδο της συμπίεσης
  • Αναδεικνύει την γωνίωση της κορυφής και την νευρολογική προσβολή την σχετιζόμενη με την κύφωση
ΠΡΟΝΕΟΓΝΙΚΟ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΗΜΑ
 
Στην ετερόζυγη αχονδροπλασία, το μήκος των μηριαίων είναι φυσιολογικό ή σχεδόν φυσιολογικό μέχρι την 20η-24η εβδομάδα της κύησης, γι΄ αυτό και το υπερηχογράφημα δεν βοηθά. Αργότερα όμως, μπορεί να εντοπίσει την βραχυσκελή δυσπλασία.
 
ΔΙΑΓΝΩΣΗ
 
Η διάγνωση της αχονδροπλασίας βασίζεται στα χαρακτηριστικά κλινικά και ακτινολογικά ευρήματα. Τα ακτινολογικά ευρήματα μπορεί να επιβεβαιώσουν την διάγνωση και να αποκλείσουν άλλες καταστάσεις. Σε αμφίβολες περιπτώσεις, η διάγνωση μπορεί να γίνει με την ανεύρεση της μετάλλαξης του γονιδίου FGFR3 (χρωμοσωμική περιοχή 4p16.3) στις μοριακές γενετικές εξετάσεις
 
ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ
  • Ασφυξιογόνος θωρακική δυσπλασία 
  • Αχονδρογένεση
  • Διαστροφική δυσπλασία
  • Θανατοφορική δυσπλασία
  • Θανατοφορικός νανισμός (thanatophoric dwarfism)
  • Μεταφυσιακή χονδροδυσπλασία τύπου McKusick
  • Μεταφυσιακή χονδροδυσπλασία τύπου Schmid
  • Μετατροπική δυσπλασία
  • Μετατροφικός νανισμός (metatrophic dwarfism)
  • Σοβαρή αχονδροπλασία με καθυστέρηση της διανοητικής ανάπτυξης και μελανίζουσα ακάνθωση (SADDAN)
  • Σοβαρή υποχονδροπλασία (η οποία επίσης οφείλεται σε μεταλλάξεις του γονιδίου FGFR3)
  • Σπονδυλοεπιφυσιακή δυσπλασία
  • Στικτή χονδροδυσπλασία (νόσος Conradi)
  • Υποχονδροπλασία
  • Χονδροδυσπλασία Nance-Sweeny
  • Χονδροεκτοδερμική δυσπλασία (σύνδρομο Ellis-van Creveld)
  • Ψευδοαχονδροπλασία
  • Ψευδοαχονδροπλαστική δυσπλασία 
ΘΕΡΑΠΕΙΑ
 
Βραχυσωμία : Η σωματροπίνη (ανασυνδυασμένη ανθρώπινη αυξητική ορμόνη) βελτιώνει την σωματική ανάπτυξη, ιδιαίτερα το 1ο έτος της θεραπείας, αν και η αποτελεσματικότητά της φαίνεται ότι μειώνεται κατά το 2ο έτος της θεραπείας (Key LL and Gross AJ, 1996; Shohat M et al 1996; Weber G et al 1996; Stamoyannou L et al 1997; Tanaka H et al 1998). Για να έχει καλύτερο αποτέλεσμα, η θεραπεία με αυξητική ορμόνη συνιστάται να γίνεται μεταξύ 1ου-6ου έτους της ηλικίας.
 
Δόσεις :
  • Ενήλικες : 0.1-0.3 mg/24ωρο SC 
  • Παιδιά : 0.04 mg/kg/24ωρο ή 0.1 IU/kg/24ωρο SC
Εκφυλιστική αρθροπάθεια : Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα
 
Σπονδυλική στένωση : Αποσυμπίεση του νωτιαίου μυελού με/ή χωρίς πεταλεκτομή 
 
Αποφρακτική άπνοια ύπνου :
 
  • Αμυγδαλεκτομή
  • Ελάττωση σωματικού βάρους
  • Συνεχής θετική αναπνευστική πίεση (CPAP) με ρινική μάσκα
  • Τραχειοστομία (σε ακραίες περιπτώσεις) (Waters KA et al 1995) 
Σοβαρή ραιβογωνία : Επιφυσιόδεση της περόνης ή/και οστεοτομία της κνήμης
 
Θωρακο-οσφυική κύφωση. Εάν η σφηνοειδής διαμόρφωση του κορυφαίου σπονδύλου επιμένει μετά από  ανεξάρτητη κίνηση (τυπική σφηνοειδής διαμόρφωση 12ου θωρακικού ή 1ου οσφυικού σπονδύλου), συνιστάται θωρακο-οσφυική όρθωση τύπου έκτασης. 
 
Επίμονη θωρακοοσφυική κύφωση >30ο σε ασθενείς ηλικίας 5 ετών : Συνδυασμός πρόσθιας και οπίσθιας σύντηξης σπονδύλων.
 
Κύφωση συνδεόμενη με νευρολογικές διαταραχές (π.χ. παραπληγία)  : Πρόσθια αποσυμπίεση του νωτιαίου μυελού με υποστηρικτικό μόσχευμα και οπίσθια σύντηξη.
 
Νευρολογικά συμπτώματα οφειλόμενα σε στένωση του ινιακού τρήματος : Αποσυμπίεση του ινιακού τρήματος και πεταλεκτομή του Ι1. 
 
Ταχέως εξελισσόμενη διόγκωση κεφαλής, αύξηση ενδοκράνιας πίεσης ή νευρολογικές εκδηλώσεις : Κοιλιοπεριτοναϊκά συστήματα αποχέτευσης.
 
Νευρολογικές ανωμαλίες (π.χ. παραμόρφωση Chiari) : Νευροχειρουργικές επεμβάσεις. 
 
ΠΡΟΓΝΩΣΗ
 
Οι ασθενείς με αχονδροπλασία συνήθως έχουν φυσιολογική νοημοσύνη και διάρκεια ζωής, αν και έχουν αυξημένο κίνδυνο αιφνίδιου θανάτου την 4η και 5η δεκαετία της ζωής (Hecht JT et al, 1987). Σε ασθενείς ηλικίας <4 ετών ο θάνατος οφείλεται συνήθως σε συμπίεση του εγκεφαλικού στελέχους. Σε ασθενείς ηλικίας 5-24 ετών η συχνότερη αιτία θανάτου είναι οι ανωμαλίες του ΚΝΣ και οι αναπνευστικές ανωμαλίες, ενώ σε ασθενείς ηλικίας 25-54 ετών, τα καρδιαγγειακά προβλήματα. 


Who is who

Θέματα

Συλλογή Φωτογραφιών

Τι είναι ο ρευματολόγος

Βότανα-Φυσικές ουσίες