Έρευνα

Γνωρίζετε αν διατρέχετε κίνδυνο οστεοπόρωσης;:

Οξεία χονδρόλυση ισχίου

Η οξεία χονδρόλυση του ισχίου είναι ασυνήθιστη κατάσταση, χαρακτηριζόμενη από πόνο και περιορισμό της κινητικότητας του ισχίου, σε συνδυασμό με ακτινολογική ένδειξη στένωσης του μεσάρθριου διαστήματος λόγω προοδευτικής καταστροφής του χόνδρου της μηριαίας κεφαλής και της κοτύλης, εφ΄όσον απουσιάζουν άλλα, δευτεροπαθή, αίτια χονδρόλυσης, όπως π.χ. επιφυσιολίσθηση, μακροχρόνια ακινητοποίηση, λοιμώξεις, ρευματικά νοσήματα και κακώσεις.

ΠΙΝΑΚΑΣ

ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΠΑΡΟΔΙΚΗΣ ΥΜΕΝΙΤΙΔΑΣ ΙΣΧΙΟΥ ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΑ ΚΛΙΝΙΚΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

1.   ΣΗΠΤΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ

Πυρετός

Αύξηση λευκών αιμοσφαιρίων, ΤΚΕ, CRP

Οξύς πόνος στην περιοχή του ισχίου

Πλάγιο εξάρθρημα της κεφαλής του μηριαίου, με διεύρυνση του μέσου τμήματος του μεσάρθριου διαστήματος (στην απλή ακτινογραφία)

Μεγάλη αρθρική συλλογή (στο υπερηχογράφημα)

Θετική καλλιέργεια αρθρικού υγρού

2.   ΝΟΣΟΣ LEGG - CALVE - PERTHES

Επιμονή συμπτωμάτων >1 εβδομάδα

Υποτροπιάζοντα επεισόδια υμενίτιδας

Μικροσωμία με καθυστέρηση σκελετικής ωρίμανσης

Σμίκρυνση πυρήνα οστέωσης προσβληθέντος ισχίου (συγκριτικά με τον αντίθετο)

Υποχόνδρια σχισμή στην κεφαλή του μηριαίου (στην απλή ακτινογραφία)

Μερική ή ολική έλλειψη κατακράτησης ραδιοφαρμάκου στην κεφαλή του μηριαίου (στο σπινθηρογράφημα των οστών με Tc99m)

3.   ΝΕΑΝΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ

Επιμονή συμπτωμάτων και σημείων >10-14 ημέρες

Εξάνθημα, πυρετός, λεμφαδενοπάθεια, οστεοπενία

Ραγοειδίτιδα

Θετικά εργαστηριακά ευρήματα (ΤΚΕ, CRP, RΑ test, ANA) (το αρνητικό δεν αποκλείει την διάγνωση)

4.   ΟΞΥΣ ΡΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ

Συνεχής πυρετός

Παρυφώδες ερύθημα

Μεταναστευτική αρθρίτιδα

Αύξηση δεικτών οξείας φάσης

Θεαματική ανταπόκριση στα σαλικυλικά

5.   ΕΠΙΦΥΣΙΟΛΙΣΘΗΣΗ

Περιορισμός κάμψης ισχίου

Σύγκαμψη ισχίου σε έξω στροφή

Γραμμή του Klein και σημείο του Steel (στις προσθιοπίσθιες απλές ακτινογραφίες)

Αυξημένη κατακράτηση ραδιοφαρμάκου στην προσβληθείσα επίφυση του μηριαίου (στο σπινθηρογράφημα των οστών)

Αξονική τομογραφία (διαγνωστική)

6.   ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΧΟΝΔΡΟΛΥΣΗ

Σύγκαμψη ισχίου

Περιορισμός κινητικότητας ισχίου σ’ όλα τα επίπεδα

Στένωση μεσάρθριου διαστήματος (στην απλή ακτινογραφία)

Αυξημένη κατακράτηση ραδιοϊσοτόπου στην κεφαλή του μηριαίου και την κοτύλη (στο σπινθηρογράφημα των οστών)

7.   ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ

Θετική Mantoux

Οικογενειακό ιστορικό φυματίωσης

Ιστορικό έκθεσης στο μ. Koch

 

ΤΥΠΟΙ ΧΟΝΔΡΟΛΥΣΗΣ. Ανάλογα με την αιτιολογία της, η οξεία χονδρόλυση του ισχίου διακρίνεται σε ιδιοπαθή και δευτεροπαθή. Η ιδιοπαθής χονδρόλυση χαρακτηρίζεται από οξεία, ταχέως εξελισσόμενη, καταστροφή του αρθρικού χόνδρου, χωρίς φανερό εκλυτικό αίτιο (Duncan JW et al, 1979; Bleck EE, 1983; Hughes AW, 1985; Daluga DJ and Millar EA, 1989; He RG, 1993; del Couz Garcia A et al, 1999).

Η δευτεροπαθής χονδρόλυση αναπτύσσεται δευτεροπαθώς σε άλλες νοσολογικές καταστάσεις, ιδιαίτερα επιφυσιολίσθηση ή νόσο Legg-Calve-Perthes, αλλά και μετά από μακροχρόνια ακινητοποίηση, λοιμώξεις, κακώσεις ή σοβαρά εγκαύματα (El-Khoury GY and Mickelson MR, 1977; Goldman AB et al, 1978; Ingram AJ et al, 1982; Dominquez R et al, 1987; Jofe MH et al, 2004; Kamarulzaman MA et al, 2006).

Η ιδιοπαθής χονδρόλυση παρατηρείται συχνότερα στους εφήβους, ιδιαίτερα σε κορίτσια της Μαύρης φυλής (Duncan  JW et al, 1979).

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ. Η αιτιολογία της ιδιοπαθούς χονδρόλυσης είναι άγνωστη. Ενοχοποιούμενοι μηχανισμοί είναι :

Αυτοάνοσοι παράγοντες (Eisenstein A and Rothschild S, 1976; Cooke TD et al, 1980 a). Η καταστροφή του αρθρικού χόνδρου είναιπιθανώς δευτεροπαθής σε αυτοάνοση απάντηση σε γενετικά επιρρεπή άτομα.

Κάκωση του χόνδρου και απελευθέρωση λυσοσωμικών χονδρολυτικών ενζύμων (Jacobs B, 1972)

Υμενίτιδα του ισχίου συνδεόμενη με σπονδυλαρθροπάθειες (Duncan JW et al, 1979; Koot MF et al, 1993), αν και σημαντικές ιστολογικές ενδείξεις φλεγμονής απουσιάζουν (Bleck EE, 1983).

Διατροφικές ανωμαλίες, τοπική ισχαιμία, μηχανικές βλάβες, αύξηση της ενδοκάψιας πίεσης και διαταραχή του μεταβολισμού των χονδροκυττάρων του αρθρικού χόνδρου.

Κατ΄άλλους, η ιδιοπαθής χονδρόλυση του ισχίου είναι πιθανώς εκδήλωση ολιγοαρθρικής ΝΙΑ (van der Hoeven H et al, 1989), επιπλοκή της επιφυσιολίσθησης ή ταυτόσημη με την πρωτοπαθή αρθροκατάδυση (Sherlock DA, 1995).

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ. Η ιδιοπαθής χονδρόλυση παρουσιάζεται τυπικά με λανθάνοντα πόνο στην πρόσθια ή έξω επιφάνεια του ισχίου, τον μηρό ή το γόνατο, συνδεόμενο με χωλότητα και προοδευτική απώλεια της κινητικότητας της προσβληθείσας άρθρωσης, σ΄ένα απύρετο, υγιές κατά τα άλλα, κορίτσι εφηβικής ηλικίας. Η προσβολή είναι ετερόπλευρη ή αμφοτερόπλευρη.

ΚΛΙΝΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ : Γενικευμένος επώδυνος περιορισμός της κινητικότητας του ισχίου σ’ όλες τις κατευθύνσεις και  έντονη σύγκαμψη του ισχίου σε προσαγωγή και, λιγότερο συχνά, σε απαγωγή και κάμψη (Hughes AW, 1985). Η απαγωγή ελαττώνει την ενδοκάψια πίεση και τον πόνο, ενώ η προσαγωγή δημιουργείται λόγω βαθμιαία αυξανόμενου μυϊκού σπασμού.

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ : Ολες οι παρακλινικές εξετάσεις (λευκά αιμοσφαίρια, δείκτες οξείας φάσης, καλλιέργειες αίματος, ρευματολογικός έλεγχος) είναι φυσιολογικές. Ενίοτε παρατηρείται μικρή αύξηση της ΤΚΕ και αναιμία (Hughes AW, 1985).

ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ :

Πρώιμα :

Στένωση του μεσάρθριου διαστήματος (>3 mm) λόγω της απώλειας του αρθρικού χόνδρου, η οποία αναπτύσσεται προοδευτικά μέσα στους 3 πρώτους μήνες από της έναρξης των συμπτωμάτων (Hughes AW, 1985). Είναι συνήθως διάχυτη και ομοιομερής ή αφορά την περιοχή φόρτισης του μηριαίου, ενώ το περίγραμμα της κεφαλής διατηρεί την φυσιολογική του καμπυλότητα

Διάταση της αρθρικής κάψας

Οστεοπενία της κεφαλής, του αυχένα και του άπω πέρατος του μηριαίου

Διαβρώσεις του αρθρικού χόνδρου της κοτύλης και της μηριαίας κεφαλής

Ακανόνιστη ασάφεια των υποχόνδριων σκληρυντικών γραμμών

Αρθροκατάδυση.

Οψιμα :

Πλάγια υπερτροφία της κεφαλής του μηριαίου (συχνά) (Bleck EE, 1983)

Εκφυλιστικές αλλοιώσεις με επιχείλια οστεόφυτα, υποχόνδριες κύστεις και πλάγια σκλήρυνση

Πρόωρη σύγκλειση του συζευκτικού χόνδρου της μηριαίας κεφαλής και των τροχαντήρων

Διαπλάτυνση της κεφαλής και του αυχένα του μηριαίου

Αγκύλωση

Ηπια υπερτροφία της μηριαίας κεφαλής (coxa magna)

ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ. Δείχνει απώλεια του αρθρικού χόνδρου (ιδιαίτερα κεντρικά), μικρή αρθρική συλλογή και τοπική μυϊκή ατροφία.

ΣΠΙΝΘΗΡΟΓΡΑΦΗΜΑ. Δείχνει μη ειδική τοπική κατακράτηση του ραδιοφαρμάκου.

ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ : 

Εκφύλιση των πυρήνων των χονδροκυττάρων, ινιδοποίηση, κατακερματισμός και προοδευτική καταστροφή του αρθρικού χόνδρου

Πάχυνση της κάψας με οιδηματώδεις αλλοιώσεις της κάψας και του υμένα

Εκφύλιση των πυρήνων των χονδροκυττάρων και απώλεια των κυττάρων στα βοθρία

Λάχνες και τοπικές περιαγγειακές διηθήσεις του αρθρικού υμένα από λεμφοκύτταρα, πλασματοκύτταρα και μονοκύτταρα, δηλ. εικόνα ήπιας «μη ειδικής χρόνιας υμενίτιδας», συμβατή με NIA.

Οστεοπόρωση των πέριξ οστών με κυστικές περιοχές γεμάτες από υμενικό ιστό

Οστεονέκρωση (ενίοτε)

ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ. Περιλαμβάνει όλα τα αίτια που παρουσιάζονται με πόνο στην περιοχή του ισχίου στην παιδική – εφηβική ηλικία :

Επιφυσιολίσθηση

Κακώσεις

Λαχνοοζώδης υμενίτιδα

Λευχαιμία

Λοιμώδης αρθρίτιδα

Νεανική ιδιοπαθής αρθρίτιδα

Νεανική ιδιοπαθής άσηπτη νέκρωση της μηριαίας κεφαλής

Νεοπλάσματα

Νόσος Legg-Calve-Perthes

Οροαρνητική σπονδυλαρθροπάθεια

Τοξική υμενίτιδα

Φυματίωση

Η στένωση του μεσάρθριου διαστήματος του ισχίου (πρώιμο εύρημα της χονδρόλυσης) ουσιαστικά αποκλείει την οξεία υμενίτιδα, βακτηριδιακές και ιογενείς αρθρίτιδες, κακώσεις ή πρώιμα στάδια ΝΙΑ ή σπονδυλαρθροπαθειών. Στα πρώιμα στάδια των νοσημάτων αυτών το μεσάρθριο διάστημα του ισχίου είναι φυσιολογικό ή διευρυσμένο.

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΧΟΝΔΡΟΛΥΣΗΣ ΑΠΟ NIA :

Η NIA σπάνια παρουσιάζεται με προσβολή του ισχίου 

Η στένωση του μεσάρθριου διαστήματος στην ιδιοπαθή χονδρόλυση αναπτύσσεται στα αρχικά στάδια, ενώ στη NIA, μετά από αρκετούς μήνες. Στα αρχικά στάδια της προσβολής του ισχίου στη ΝΙΑ παρατηρείται διεύρυνση, και όχι στένωση, του μεσάρθριου διαστήματος και αρθρική συλλογή

Αύξηση των δεικτών οξείας φάσης (ΤΚΕ, CRP) απουσιάζει στην ιδιοπαθή χονδρόλυση, ενώ μπορεί να παρατηρηθεί στην οξεία φάση της NIA

Στη NIA, η προσβολή του ισχίου συνήθως ακολουθείται από προσβολή και άλλων αρθρώσεων, ενώ στην ιδιοπαθή χονδρόλυση παραμένει εντοπισμένη στην ίδια άρθρωση σ’ όλη την διαδρομή της νόσου

Ο αρθρικός χόνδρος πολύ σπάνια αναπλάσσεται στη NIA, ενώ στην ιδιοπαθή χονδρόλυση μπορεί να αποκατασταθεί πλήρως

Ινώδης αγκύλωση του ισχίου, όπως συμβαίνει στην ιδιοπαθή χονδρόλυση, δεν παρατηρείται στη NIA.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Η φυσιοθεραπεία, η αποφυγή φόρτισης της προσβληθείσας άρθρωσης και τα ΜΣΑΦ και, σε μερικές περιπτώσεις, η απελευθέρωση των μαλακών μορίων και η έλξη για την θεραπεία των συγκάμψεων, συχνά οδηγούν σε ινώδη αγκύλωση και απώλεια του εύρους κίνησης του ισχίου.

Μερικοί ασθενείς που θεραπεύθηκαν με υφολική κυκλοτερή θυλακεκτομή και εκτομή μυών και στη συνέχεια με επιθετικό πρόγραμμα αποκατάστασης (έλξη του σκέλους, συνεχή παθητική κίνηση, περιορισμό της φόρτισης της άρθρωσης, ενεργείς και παθητικές ασκήσεις εύρους κίνησης) είχαν ύφεση των συμπτωμάτων, βελτίωση του εύρους κίνησης και ακτινολογικά διεύρυνση του μεσάρθριου διαστήματος (Roy DR and Crawford AH, 1988).

ΕΚΒΑΣΗ. Μετά από πολλά χρόνια παρακολούθησης, μερικά παιδιά έχουν ελάχιστα μόνο συμπτώματα και ακτινολογικά, μερική ή ολική αποκατάσταση του μεσάρθριου διαστήματος, συχνά με πλάγια υπερτροφία της μηριαίας κεφαλής και οστεοφύτωση της κοτύλης (Bleck EE, 1983). Αλλα όμως παιδιά παρουσιάζουν επίμονο, συνεχή, πόνο και δυσκαμψία με πλήρη καταστροφή του χόνδρου και ινώδη ή οστική αγκύλωση της άρθρωσης ή αρθροκατάδυση (Del Couz GA et al, 1999).

Η καταστροφή του χόνδρου είναι μεγαλύτερη στην πλευρά της κεφαλής, παρά της κοτύλης. Όταν αναπτυχθεί αγκύλωση ο πόνος υποχωρεί, αλλά η κινητικότητα της άρθρωσης καταργείται πλήρως.

Η χονδρόλυση η συνδεόμενη με επιφυσιολίσθηση φαίνεται ότι έχει καλύτερη μακροπρόθεσμη πρόγνωση από την ιδιοπαθή χονδρόλυση (Loder RT, 1995).

 



Who is who

Θέματα

Συλλογή Φωτογραφιών

Τι είναι ο ρευματολόγος

Βότανα-Φυσικές ουσίες