Ιγνυακή κύστη (κύστη Baker)

Είναι ο συχνότερος κυστικός σχηματισμός της οπίσθιας επιφάνειας του γόνατος (ιγνυακού βόθρου), παρατηρούμενος στο 19% των ενηλίκων και το 6% των παιδιών (De Maeseneer M et al, 1999) και ιδιαίτερα τα αγόρια. Εντοπίζεται όπισθεν του έσω μηριαίου κονδύλου, μεταξύ των τενόντων της έσω κεφαλής του γαστροκνήμιου και του ημιτενοντώδους. Συνήθως επικοινωνεί με την άρθρωση του γόνατος μέσω μιάς σχισμοειδούς οπής στην οπίσθια – έσω πλευρά της κάψας του γόνατος, πάνω από την αρθρική γραμμή. Σε αντίθεση με τους ενήλικες, στα παιδιά οι ιγνυακές κύστεις δεν επικοινωνούν συχνά με την άρθρωση του γόνατος και σπάνια συνδέονται με ενδαρθρικές αλλοιώσεις (Seil R et al, 1999).

Η κύστη Baker αποτελεί κήλη της υμενικής μεμβράνης μέσω της οπίσθιας επιφάνειας της κάψας του γόνατος ή δημιουργείται κατόπιν διαφυγής υγρού μέσα στο γόνατο μέσω του φυσιολογικά επικοινωνούντα με την άρθρωση θυλάκου του ημιτενοντώδους μυός ή του θυλάκου του ευρισκόμενου κάτω από την έσω κεφαλή του γαστροκνήμιου μυός.

Το υγρό παράγεται συνεπεία χρόνιου ερεθισμού του αρθρικού υμένα από διάφορους παράγοντες. Στους ενήλικες, πηγή της χρόνιας υμενίτιδας είναι οι φλεγμονώδεις και εκφυλιστικές αρθροπάθειες, συνήθως η οστεοαρθρίτιδα και η ρευματοειδής αρθρίτιδα. Στα παιδιά, συχνότερο αίτιο είναι οι άμεσες κακώσεις (De Maeseneer M et al, 1999).

καταστασεισ συνδεομενεσ με ιγνυακεσ κυστεισ :

Αστάθεια

Εκφυλιστικές άλλοιώσεις

Επίμονη υμενίτιδα

Λαχνοοζώδης ημενίτιδα

Οστεοαρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρήξη μηνίσκου

Ελεύθερα σώματα

Χονδροπάθεια επιγονατίδας

Χρόνια ρήξη των συνδέσμων ή των μηνίσκων

Χρόνια χαμηλού βαθμού λοίμωξη

κλινικη εικονα. Η κύστη Baker παρουσιάζεται ως κλυδάζουσα μάζα ποικίλου μεγέθους στην οπίσθια – έσω γωνία του γόνατος. Συνήθως ανακαλύπτεται τυχαία όταν η μητέρα του παιδιού κάνει μπάνιο ή αλλάζει τα ρούχα του.

Οι ιγνυακές κύστεις συνήθως δεν είναι ευαίσθητες στην ψηλάφηση, δεν προκαλούν συμπτώματα και δεν περιορίζουν την βάδιση και την κινητικότητα του γόνατος, εκτός εάν υπάρχει υποκείμενη βλάβη του μηνίσκου. Αν και μπορούν να θεραπευθούν με αναρρόφηση ή χειρουργική αφαίρεση, συνήθως εξαφανίζονται αυτόματα και δεν χρειάζονται θεραπεία.

Μερικές φορές, εάν είναι ιδιαίτερα μεγάλες, προβάλλουν σαν μαλακή κυστική μάζα στην οπίσθια επιφάνεια του γόνατος, ιδιαίτερα όταν ο ασθενής στέκεται όρθιος. Ακόμα, μπορεί να προκαλέσουν αίσθημα πίεσης ή διάτασης στην οπίσθια επιφάνεια του γόνατος, ιδιαίτερα όταν το γόνατο είναι σε έκταση ή πλήρη κάμψη, επίμονους νυγμούς ή πόνους και περιορισμό της κινητικότητας της άρθρωσης.

επιπλοκεσ :

Επέκταση ή ρήξη της κύστης μέσα στη γαστροκνημία. Είναι η συχνότερη επιπλοκή της κύστης Baker. Η ρήξη επιτρέπει την διαφυγή του αρθρικού υγρού (εάν υπάρχει) μέσα στην γαστροκνημία, προκαλώντας έντονο πόνο και διόγκωση, δηλ. κλινική εικόνα οξείας θρομβοφλεβίτιδας, αλλά χωρίς συνδεόμενη με εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση («ψευδοθρομβοφλεβίτιδα»).

Σύνδρομο διαμερίσματος

Περιφερική νευροπάθεια

Εκχυμώσεις γαστροκνημίας, ποδοκνημικής και ποδιών (Langsfeld M et al, 1997)

Σηπτική αρθρίτιδα του γόνατος (εάν επιμολυνθεί) (Drees C et al, 1999)

ΚΛΙΝΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤa. Οι ιγνυακές κύστεις είναι συχνά ορατές ή ψηλαφητές κατά μήκος της έσω πλευράς του ιγνυακού βόθρου. Ψηλαφώνται καλύτερα όταν ο ασθενής κατακλίνεται σε πρηνή θέση και φέρνει το γόνατο σε έκταση και μετά σε κάμψη.

Στην έκταση του γόνατος έχουν σκληρή σύσταση και μαλακή, στην κάμψη (σημείο Foucher) (Langsfeld M et al, 1997). Μπορεί να εκτείνονται στον μηρό ή την κνήμη ή ακόμα και να συνοδεύονται από πολλαπλές δορυφορικές κύστεις στην κνήμη ή και τα πόδια, οι οποίες μπορεί να επικοινωνούν με την μητρική κύστη μέσω καναλιών.

ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ. Οι απλές ακτινογραφίες είναι αρνητικές. Η απεικόνιση ασβεστώσεων μέσα στον κυστικό σχηματισμό είναι ένδειξη υμενικού σαρκώματος ή αιμαγγειώματος.

ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΗΜΑ. Μπορεί να διαχωρίσει τις συμπαγείς μάζες από τις κυστικές. Η διάκριση από άλλες κλινικές οντότητες γίνεται με αναρρόφηση του υγρού της κύστης (εάν υπάρχει), υπερηχογράφημα ή MRI.

ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ. Εχει μεγάλη ευαισθησία στην εντόπιση της κύστης Baker και των αιτίων της και αποκλείει άλλες πα-θολογικές καταστάσεις (π.χ. όγκοι). Απει-κονίζεται ως καλά περιγεγραμμένη μάζα με σήμα χαμηλής έντασης στις ακολουθίες Τ1 προσανατολισμού και μεγάλης έντασης, στις ακολουθίες Τ2 προσανατολισμού.

διαφορικη διαγνωση :

Αρτηριακά ανευρύσματα

Σύνδρομο λιπώδους σώματος

Θρομβοφλεβίτιδα

Ογκοι (λιπώματα, ξανθώματα, αγγειακοί όγκοι, ινοσάρκωμα)

Σύνδρομο διαμερίσματος

Φλεγμονώδης αρθρίτιδα (ρευματοειδής)

Ψευδοθρομβοφλεβίτιδα