Έρευνα

Γνωρίζετε αν διατρέχετε κίνδυνο οστεοπόρωσης;:

Ενημερωτικές εκπομπές

ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Μύθοι και Αλήθειες
See video
Βότανα - Φυσικές ουσίες
See video
Τι είναι ο Ρευματολόγος
See video
Πόνοι στις αρθρώσεις
See video
Νεανική ιδιοπαθής αρθρίτιδα
See video
Έχω ρευματοειδή αρθρίτιδα;
See video
Αγκυλοποιητική σπονδυλαρθροπάθεια
See video

Anthologia Rheumatologica

 ΠΕΛΜΑΤΙΑΙΑ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΙΤΙΔΑ : Ενα αγκάθι... στη φτέρνα σας

(Αγγλιστί : Plantar fasciitis)

Αρκετά συχνά βλέπουμε εμείς οι Ρευματολόγοι ταλαίπωρους ανθρώπους που μας εξομολογούνται οτι εδώ και πολύν καιρό έχουν ένα δυνατό πόνο στο πόδι τους, στη φτέρνα, ιδιαίτερα όταν το πατούν στο έδαφος ή περπατούν.

Μερικοί μάλιστα μας δηλώνουν ότι "έχουν άκανθα", όπως τους έχει πεί ο γιατρός τους. Η ζωή αυτών των ανθρώπων συνήθως είναι μαρτυρική, γιατί δεν μπορούν να περπατήσουν, να σταθούν όρθιοι και γενικά να χρησιμοποιήσουν τα πόδια τους.

Η ουσία είναι ότι οι περισσότεροι κλινικοί γιατροί αγνοούν ότι κάτω από την διαβόητη αυτή "άκανθα", την οποία συνήθως κατηγορούν για τον πόνο του αρρώστου τους, κρύβεται μια βασανιστική πάθηση, η οποία ευθύνεται για την δημιουργία της άκανθας.

Δηλ. η άκανθα αυτή καθαυτή δεν είναι το αίτιο του πόνου, αλλά η φλεγμονή της πελματιαίας απονεύρωσης (πελματιαία απονευρωσίτιδα) η οποία οδηγεί στην δημιουργία της άκανθας (η κότα κάνει το αυγό, ή το αυγό την κότα ;).

Τι είναι η πελματιαία απονεύρωση ;

Η πελματιαία απονεύρωση είναι μια παχιά, ινώδης συνδετική ταινία, η οποία συνδέει την κάτω επιφάνεια της πτέρνας με τα μετατάρσια. Αποτελείται από 3 δέσμες, την έσω, την έξω και την κεντρική. Η κεντρική δέσμη είναι η μεγαλύτερη και εκτείνεται κατά μήκος του έσω επιμήκους τόξου της ποδικής καμάρας και διαιρείται σε ανεξάρτητες δέσμες που φθάνουν μέχρι τις κεντρικές φάλαγγες των δακτύλων.

Η πελματιαία απονεύρωση βοηθά στην διατήρηση του σχήματος του ποδιού́ και του τόξου του ποδιού (ποδική καμάρα). Αν τεντώσουμε τα δάκτυλα του ποδιού θα την αισθανθούμε σαν χορδή κάτω από την επιφάνεια του πέλματος.

Η ινώδης αυτή ταινία, αν και είναι αρκετά ελαστική, είναι ιδιαίτερα ισχυρή και σε κάποια σημεία το πάχος της φτάνει το μισό εκατοστό. Όπως η χορδή ενός τόξου, συνδέει το πίσω με το μπροστινό μέρος του ποδιού παίζοντας σημαντικό ρόλο σε όλες του τις λειτουργίες, όπως η όρθια στάση, η βάδιση και το τρέξιμο.

Πάντως, η ελαστικότητα της πελματιαίας απονεύρωσης μειώνεται με την ηλικία και την παρατεταμένη ακινητοποίηση. Ακόμα, η αυξημένη τάση στο επίμηκες τόξο της ποδικής καμάρας έχει σαν αποτέλεσμα η πελματιαία απονεύρωση να δέχεται αυξημένο φορτίο και, με την επανειλημμένη φόρτιση, να επιμηκύνεται για να απορροφήσει τους κραδασμούς.

http://www.e-rheumatology.gr/sites/default/files/Plantar-fasciitis-Fascia-Anatomy.gif

Ας δούμε λοιπόν τι είναι η πελματιαία απονευρωσίτιδα 

«Η πελματιαία απονευρωσίτιδα χαρακτηρίζεται από πόνο οφειλόμενο σε φλεγμονή της κατάφυσης της πελματιαίας περιτονίας στην έσω απόφυση του κυρτώματος της πτέρνας. Ο πόνος μπορεί να είναι έντονος, διαταράσσοντας τις καθημερινές δραστηριότητες του ασθενούς».

Ακόμα και σήμερα, η «πελματιαία απονευρωσίτιδα» είναι ταυτόσημη με την «πτερνική άκανθα» ή άκανθα της πτέρνας ή απλώς «άκανθα».

Είναι σωστός ο όρος «απονευρωσίτιδα» ;

Ο όρος απονευρωσίτιδα (περιτονιίτιδα) δεν ανταποκρίνεται πλήρως στον παθολογοανατομικό χαρακτήρα της νόσου, δεδομένου ότι η πελματιαία απονευρωσίτιδα είναι στην ουσία μία εκφυλιστική διαδικασία με ή χωρίς φλεγμονώδεις αλλοιώσεις.

Η πελματιαία απονευρωσίτιδα είναι πολύ συχνή

Η πελματιαία απονευρωσίτιδα απαντάται πιθανώς στο 10% του γενικού πληθυσμού. Στις ΗΠΑ υπολογίζεται ότι ευθύνεται για 1 εκ. επισκέψεις ετησίως στους σχετικούς Επαγγελματίες Υγείας (Ορθοπεδικούς, Ρευματολόγους, Ποδίατρους, κ.ά.). Είναι συχνότερη στις γυναίκες και ιδιαίτερα σε ασθενείς με οροαρνητικές σπονδυλαρθροπάθειες.

Ποια είναι τα αίτια της πελματιαίας απονευρωσίτιδας ;

Η συχνότερη αιτία της πελματιαίας απονευρωσίτιδας είναι η εμβιομηχανική δυσλειτουργία του άκρου ποδιού, αλλά και άλλες καταστάσεις (λοιμώξεις, νεοπλάσματα, αρθροπάθειες, νευρολογικές παθήσεις, κακώσεις και άλλες συστηματικές νοσολογικές καταστάσεις).  

Με ποιο μηχανισμό δημιουργείται η πελματιαία απονευρωσίτιδα 

Η πελματιαία απονευρωσίτιδα πιστεύεται ότι είναι αποτέλεσμα μικροκακώσεων (μικρορήξεων), οι οποίες οδηγούν σε βλάβη της σύνδεσης της πτέρνας με την περιτονία δευτεροπαθώς σε επανειλημμένο στρεσσάρισμα της ποδικής καμάρας με την φόρτιση.

Η υπερβολική διάταση της πελματιαίας περιτονίας οδηγεί σε μικροκακώσεις της περιτονίας σ΄ολόκληρη την εκτασή της ή στο σημείο της κατάφυσής της στο έσω φύμα της πτέρνας. Οι μικροκακώσεις αυτές, εάν επαναλαμβάνονται, μπορεί να οδηγήσουν σε χρόνια εκφύλιση των ινών της πελματιαίας περιτονίας.

Η φόρτιση των εκφυλισμένωνιστώντης πελματιαίας περιτονίας μπορεί να προκαλέσει έντονο πόνο στην πτέρνα, ιδιαίτερα όταν ο άρρωστος κάνει τα πρώτα του βήματα μετά το πρωϊνό ξύπνημα ή μετά από περιόδους ακινησίας.

Σε ποιά άτομα είναι συχνότερη η πελματιαία απονευρωσίτιδα ;

Η πελματιαία απονευρωσίτιδα είναι συχνή σε άτομα με διάφορους επιβαρυντικούς παράγοντες που ασκούν παρατεταμένη ή αυξημένη φόρτιση στην πελματιαία απονεύρωση, όπως :

·        Οι αθλητές που συμμετέχουν σε δρόμους μεγάλων αποστάσεων, ή ασχολούνται με τον χορό και τα άλματα

·        Οι άνθρωποι που κάνουν πορεία πολλών χιλιομέτρων (όπως χαρακτηριστικά συμβαίνει στους νεοσύλλεκτους στρατιώτες) 

·        Τα υπέρβαρα ή παχύσαρκα άτομα

·        Οι γυναίκες στη διάρκεια της εγκυμοσύνης

·        Δρομείς με αυξημένο πρηνισμό στα πόδια τους, δεδομένου ότι από εμβιομηχανική άποψη ο πρηνισμός του ποδιού δημιουργεί επιπλέον διάταση στην πελματιαία απονεύρωση.

·        Αθλητές μεγάλης ηλικίας ή αυτοί που καταπονούνται σε δρόμους με οδοστρώματα κακής ποιότητας, δεν κάνουν σωστή προπόνηση, προθέρμανση, διατάσεις και ενδυνάμωση των περιοχών που καταπονούν.

·        Οι άνθρωποι που στέκονται πολλές ώρες όρθιοι και κουράζονται ή βαδίζουν πολλές ώρες σε ανώμαλο έδαφος

·        Ατομα που φορούν παπούτσια φθαρμένα και με ανεπαρκή υποστήριξη ή ένα καινούριο ζευγάρι υποδήματα με ακατάλληλη για τα πόδια τους σόλα

Πάντως, η πελματιαία απονευρωσίτιδα μπορεί να εμφανισθεί και σε άτομα κατά τα άλλα φυσιολογικά, χωρίς καμμιά εξήγηση. Στις περισσότερες όμως περιπτώσεις φαίνεται ότι οι μικροτραυματισμοί στην πελματιαία απονεύρωση δημιουργούν μια φλεγμονώδη αντίδραση στην πελματιαία περιτονία, στο σημείο όπου καταφύεται στην πτέρνα.

Τι συμπτώματα κάνει η πελματιαία απονευρωσίτιδα ;

 Όπως και κάθε άλλη πάθηση, έτσι και η πελματιαία απονευρωσίτιδα έχει ορισμένα χαρακτηριστικά. Το πιό χαρακτηριστικό της σύμπτωμα είναι δυνατός, οξύς πόνος στην πτέρνα όταν ο άρρωστος κάνει τα πρώτα του βήματα μετά το πρωϊνό ξύπνημα ή έχει ξεκουράσει τις αρθρώσεις του για πολλές ώρες.

Ακόμα, μπορεί να έχει υπόκωφο πόνο στην πτέρνα κατά το τέλος της ημέρας, ιδιαίτερα εάν είχε περπατήσει ή σταθεί όρθιος για πολλές ώρες.

Σε σοβαρότερες περιπτώσεις παραπονείται για πόνο στην πτέρνα μετά από πολύωρο κάθισμα. Λόγω του πόνου, ο άρρωστος μπορεί να κουτσαίνει και προτιμά να βαδίζει στηριζόμενος στα δάκτυλα των ποδιών. Ο πόνος μπορεί να εμφανίζεται και στα δύο πέλματα, κατά κανόνα όμως το ένα πόδι πονάει περισσότερο.

Αρχικά, ο πόνος μειώνεται κάπως με την βάδιση ή το αθλητικό «ζέσταμα», αλλά στη συνέχεια χειροτερεύει στη διάρκεια της ημέρας, όσο οι δραστηριότητες αυξάνονται.

Ακόμα, ανακουφίζεται με την αποφόρτιση του πάσχοντος ποδιού, π.χ. στο κάθισμα ή την ανύψωση του ποδιού.

Συχνά χειροτερεύει όταν ο ασθενής βαδίζει ξυπόλυτος σε σκληρές επιφάνειες ή ανεβαίνει σκάλες. Εκτός από τον πόνο, μπορεί να έχει και δυσκαμψία στο πόδι και εντοπισμένη διόγκωση στην πτέρνα.

Πριν εμφανισθούν τα συμπτώματα, οι ασθενείς συχνά αναφέρουν ότι είχαν περπατήσει, τρέξει για πολλήν ώρα ή χτυπήσει στο πόδι (π.χ. πτώση, τροχαίο ή εργατικό ατύχημα, κ.λ.π.).

http://www.e-rheumatology.gr/sites/default/files/Plantar-fasciitis-Chicken-and-egg.gif

Η κότα κάνει το αυγό (πτερνική άκανθα) ή το αυγό την κότα (πελματιαία απονευρωσίτιδα) ; 

Η κότα κάνει το αυγό, ή το αυγό...την κότα ;

Συχνά, οι άρρωστοι με πελματιαία απονευρωσίτιδα αναπτύσσουν μια οστική προεξοχή στο σημείο που προσφύεται η πελματιαία απονεύρωση στο μπροστινό τμήμα του οστού της πτέρνας.

Αυτή η προεξοχή («άκανθα») φαίνεται ωραιότατα στην πλάγια ακτινογραφία του ποδιού και αυτή ενοχοποιείται για τα συμπτώματα (κυρίως τον πόνο) της φλεγμονής της πελματιαίας απονεύρωσης τόσο από τους ασθενείς, όσο και από τους κλινικούς γιατρούς, καθώς πολλοί ταυτίζουν την πελματιαία απονευρωσίτιδα με την άκανθα και το αντίθετο. Τα πράγματα όμως δεν είναι ακριβώς έτσι :

·        Πτερνική άκανθα παρουσιάζει το 13-27% των ανθρώπων (κατά μέσο όρο ένας στους πέντε), χωρίς αυτοί να υποφέρουν πάντα από πόνο στην πτέρνα

·        Σε αρκετές περιπτώσεις η άκανθα εντοπίζεται και στα 2 πόδια, ενώ μπορεί να πονάει μόνο το ένα πόδι

·        Η άκανθα παρατηρείται συχνότερα (50%) στα άτομα που πονούν στην πτέρνα

·        Η θεραπεία της πελματιαίας απονευρωσίτιδας δεν φαίνεται να έχει σχέση με την εμφάνιση ή της εξαφάνιση της πτερνικής άκανθας

Για τους λόγους αυτούς ο όρος «άκανθα πτέρνας» θεωρείται πλέον αδόκιμος σαν διάγνωση και σταδιακά εγκαταλείπεται, αφού δεν είναι αυτός υπεύθυνος για τον πόνο στην πτέρνα, αλλά η φλεγμονή της πελματιαίας περιτονίας που υπάρχει από κάτω.

Τι δείχνει η κλινική εξέταση ;

Ο πόνος της πελματιαίας απονευρωσίτιδας συνήθως αναπαράγεται αν ψηλαφήσετε το έσω φύμα της πτέρνας στο σημείο της είσδυσης της πελματιαίας περιτονίας μέσα στον οστούν της πτέρνας.

Ακόμα, μπορεί να προκληθεί και με άλλους χειρισμούς, όπως η παθητική ραχιαία κάμψη των δακτύλων (δοκιμασία βαρούλκου) και όταν ο άνθρωπος στέκεται όρθιος, στηριζόμενος ή βαδίζοντας στα ακροδάκτυλα.

http://www.e-rheumatology.gr/sites/default/files/Plantar-fasciitis-Windlash-test.gif

Δοκιμασία βαρούλκου (windlass test). O ασθενής, καθισμένος σε ένα κάθισμα, ακουμπά το πόδι του με τις κεφαλές των μεταταρσίων στο χείλος του καθίσματος. Κάντε παθητική ραχιαία κάμψη του μεγάλου δακτύλου. Εάν η κίνηση αυτή προκαλεί ή αυξάνει τον πόνο στην κατάφυση της πελματιαίας περιτονίας, είναι θετική για πελματιαία απονευρωσίτιδα.

Χρειάζονται εξετάσεις στην πελματιαία απονευρωσίτιδα ;

Εργαστηριακές εξετάσεις δεν χρειάζονται για να βάλουμε την διάγνωση της πελματιαίας απονευρωσίτιδας.

Είναι απαραίτητες οι απλές ακτινογραφίες ;

Οι απλές ακτινογραφίες γίνονται για να επιβεβαιώσουμε την διάγνωση ή να αποκλείσουμε άλλες νοσολογικές καταστάσεις που προκαλούν πόνο στην πτέρνα.

Στο 50% περίπου των συμπτωματικών και 20% των ασυμπτωματικών ασθενών οι απλές πλάγιες ακτινογραφίες δείχνουν μία οστική προεξοχή στη βάση της πτέρνας που μοιάζει με «αγκάθι» (πτερνική άκανθα).

http://www.e-rheumatology.gr/sites/default/files/Plantar-fasciitis-spur-01.gif

Οποιος έχει πτερνική άκανθα έχει και πελματιαία απονευρωσίτιδα ;

Πάντως, η ακτινολογική απεικόνιση της άκανθας στην πτέρνα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο ασθενής πάσχει από πελματιαία απονευρωσίτιδα, γιατί πτερνικές άκανθες εμφανίζουν και άνθρωποι που δεν έχουν πελματιαία απονευρωσίτιδα.

Ποια είναι η κλασική τακτική του γιατρού όταν υποψιάζεται ότι ο άρρωστός του έχει πελματιαία απονευρωσίτιδα ;

Γενικά, όταν ένας άνθρωπος μας πεί ότι :

·        «Γιατρέ μου, έχω ένα φοβερό πόνο στη φτέρνα, ιδιαίτερα όταν πατάω το πόδι μου κάτω ή περπατάω…»

·        αυτομάτως τον βάζουμε κάτω, του πιέζουμε  την φτέρνα, και όταν αυτός πεταχτεί στον ουρανό από τον πόνο,

·        επιβεβαιώνουμε περιχαρείς και περήφανοι, που το βρήκαμε, ότι ο άρρωστός μας έχει πράγματι «πτερνική άκανθα»

·        και του συστήνουμε ή του «χτυπάμε» εν ψυχρώ μια κορτιζόνη στη φτέρνα του.

Εχετε όμως δοκιμάσει να σας κάνουνε μιαν ένεση στη φτέρνα ; εμένα προσωπικά, μόνο και μόνο η σκέψη ότι θα μου καρφώσουν μια βελόνα στη φτέρνα μου με τρομοκρατεί και φεύγω τρέχοντας, γιατί ξέρω ότι πονάει πολύ η άτιμη.

Πρέπει επομένως να είμαστε σίγουροι ότι ο πόνος στη φτέρνα οφείλεται σε πελματιαία απονευρωσίτιδα

Εκτός λοιπόν από την πίεση που κάνουμε στη φτέρνα του άτυχου αρρώστου, για να δούμε αν έχει πελματιαία απονευρωσίτιδα, θα πρέπει να του παραγγείλουμε και μια ακτινογραφία, όπως την περιγράφουμε, «απλή ακτινογραφια πτερνών, άμφω, F/P) για να αποκλείσουμε άλλες καταστάσεις που κάνουν πόνο στην πτέρνα.

Ακόμα, επειδή η πελματιαία απονευρωσίτιδα είναι σύμπτωμα, μεταξύ άλλων, και των οροαρνητικών σπονδυλαρθροπαθειών, ιδιαίτερα όταν εντοπίζεται και στα 2 πόδια, πρέπει να παίρνουμε και ένα καλό ιστορικό, να ρωτάμε δηλ. τον άρρωστο :

·        Εάν έχει ψωρίαση (ή να τον ψάχνουμε μήπως κρύβει πουθενά ψωριασικές αλλοιώσεις)

·        Εάν είχε ποτέ πόνο ή φλεγμονή στο μάτι (επιπεφυκίτιδα, ιριδοκυκλίτιδα)(σύνδρομο Reiter, αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα)

·        Εάν έχει πόνο στην οσφύ (αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα)

Εάν η ακτινογραφία δείξει μια ωραία, πανέμορφη πτερνική άκανθα σημαίνει ότι ο άρρωστος έχει οπωσδήποτε πελματιαία απονευρωσίτιδα ;

Δυστυχώς, ούτε τότε είμαστε ικανοποιημένοι : πρέπει να βάλουμε κάτω την διαφορική διάγνωση, δηλ. να αποκλείσουμε άλλες παθήσεις που κάνουν πόνο στην πτέρνα, και όταν το κάνουμε αυτό, τότε να πούμε με σιγουριά ότι ο άρρωστός μας έχει πελματιαία απονευρωσίτιδα.

Ποια νοσήματα πρέπει να αποκλείσουμε προτού πούμε ότι ο άρρωστός μας έχει πελματιαία απονευρωσίτιδα ;

Πρώτα – πρώτα πρέπει να ξεχωρίσουμε αν η πτερνική άκανθα είναι «φλεγμονώδους» ή «μη φλεγμονώδους» (εκφυλιστικής) αιτιολογίας.

Η «μη φλεγμονώδης» πτερνική άκανθα παρατηρείται σε διάφορες, μη φλεγμονώδεις παθήσεις, όπως η οστεοαρθρίτιδα, η μεγαλακρία, η DISH και η CCPD. Αντίθετα, η «φλεγμονώδης» πτερνική άκανθα συνδέεται με φλεγμονώδεις ρευματικές παθήσεις, όπως οι οροαρνητικές σπονδυλαρθροπάθειες

Δείξε μου την φτέρνα σου, να σου πώ τι έχεις…

Η ακτινολογική σφραγίδα των οροαρνητικών σπονδυλαρθροπαθειών είναι η «ξεφτισμένη» περιοστίτιδα στην οπίσθια και πάνω πλευρά της πτέρνας και άκανθες με πλατειά βάση (ενθεσόφυτα) στην κατάφυση του Αχίλλειου τένοντα και της πελματιαίας απονεύρωσης.

http://www.e-rheumatology.gr/sites/default/files/Plantar-fasciitis-spur-Ankylosing-spondylitis.gif

Φλεγμονώδης πτερνική άκανθα (ενθεσόφυτο). Μία πελματιαία πτερνική άκανθα με πλατειά βάση και «ξεφτισμένη» άκρη (αιχμή) σε ασθενή με αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα 

Οστεοαρθρίτιδα

Στην οστεοαρθρίτιδα οι πτερνικές άκανθες είναι καλώς περιγεγραμένες με στενή βάση και αναπτύσσονται στις καταφύσεις των τενόντων στα οστά.

Μεγαλακρία, DISH, CCPD

Παρόμοιες οστικές εκβλαστήσεις (άκανθες) συνδέονται με την μεγαλακρία, την διάχυτη ιδιοπαθή αγκυλωτική υπερόστωση και την CCPD. Στην τελευταία κατάσταση μπορεί επίσης να παρατηρηθεί γραμμοειδής εναπόθεση ασβεστίου στον Αχίλλειο τένοντα και την πελματιαία περιτονία.

Υστερα πρέπει να ξεχωρίσουμε αν έχει κάποια άλλη πάθηση που κάνει πόνο στη περιοχή της πτέρνας  που μοιάζει με πελματιαία απονευρωσίτιδα, όπως :

Πρώτα κάνουμε μια καλή κλινική εξέταση για να δούμε αν ο άρρωστος έχει :

·        Αρθρίτιδα (ποδοκνημικής, υπαστραγαλικής)

·        Παγιδευτικά σύνδρομα (παγίδευση έσω πτερνικού κλάδου του οπίσθιου κνημιαίου νεύρου, παγίδευση απαγωγού νεύρου του μικρού δακτύλου, σύνδρομο ταρσιαίου σωλήνα)

Μετά, μερικές ακτινογραφίες για να αποκλείσουμε :

·        Επιφυσίτιδα πτέρνας (νόσος Sever)

·        Κάταγμα κόπωσης πτέρνας

·        Οστεομυελίτιδα

·        Νόσος Paget

·        Μονόχωρη οστική κύστη

·        Υστερα ένα ηλεκτρομυογράφημα για να δούμε εάν ο άρρωστος έχει :

·        Νευρίτιδα πτέρνας

·        Οσφυιοερή ριζοπάθεια

·        Ριζοπάθεια Ι1

·        Παγιδευτικά σύνδρομα (όπως παραπάνω)

Τέλος, μια μαγνητική τομογραφία για να δούμε αν έχει κάτι περίεργο, εφ’ όσον η απλή ακτινογραφία βγεί αρνητική, όπως :

·        Ογκους

·        Οπισθοπτερνική θυλακίτιδα

·        Οστεομαλακία

·        Τενοντίτιδα (μακρού και βραχέος καμπτήρα του μεγάλου δακτύλου, μακρού περονιαίου ή οπίσθιου κνημιαίου και Αχίλλειου τένοντα)

·        Θυλακίτιδα πτέρνας

·        Οστικός μώλωπας

·        Ρήξη πελματιαίας απονεύρωσης

·        Σύνδρομο λιπώδους σώματος

·        Χωροκατακτητικές αλλοιώσεις

Μένουν κάτι υπόλοιπα  που μπαίνουν στη ΔΔ, αλλά και σε «βαθιά νερά» :

·        Δρεπανοκυτταρική αναιμία

·        Λοίμωξη

·        Νευροπαθητικός πόνος

Χρειάζεται η μαγνητική τομογραφία  ;

Πιστεύω ότι σε κάθε άρρωστο με πόνο στην πτέρνα πρέπει να κάνουμε μαγνητική τομογραφία, αφ΄ενός για να επιβεβαιώσουμε την διάγνωση της πελματιαία απονευρωσίτιδα και αφετέρου για να δούμε αν έχει ρήξη της πελματιαίας περιτονίας.

http://www.aafp.org/afp/2011/0915/afp20110915p676-f3.jpg

Μαγνητική τομογραφία σε ασθενή με πελματιαία απονευρωσίτιδα. Πάχυνση πελματιαίας περιτονίας (κοντά βέλη) και αύξηση της έντασης του σήματος (μακριά βέλη) στις ακολουθίες Τ2 προσανατολισμού 

Εχει νόημα να κάνουμε υπερηχογράφημα ;

Δεν πολυχρειάζεται, αλλά μπορεί να βοηθήσει στη διάγνωση της πελματιαίας απονευρωσίτιδας και τον αποκλεισμό παθήσεων των μαλακών μορίων της πτέρνας.

Σπινθηρογράφημα οστών (3 φάσεων)

Χρειάζεται όταν υπάρχει υποψία κατάγματος κόπωσης της πτέρνας, παρά τις αρνητικές απλές ακτινογραφίες, όγκων ή λοιμώξεων.

Αξονική τομογραφία

Μπορεί να γίνει σε περιπτώσεις που υπάρχει υποψία κατάγματος κόπωσης, παρά τα αρνητικά ακτινολογικά ευρήματα.

Τι συνέπειες μπορεί να έχει η πελματιαία απονευρωσίτιδα εάν μείνει χωρίς θεραπεία ;

Σε σπάνιες περιπτώσεις, η πελματιαία απονεύρωση μπορεί να σπάσει αυτόματα ή μετά από τοπικές ενέσεις κορτιζόνης

Τι πρόγνωση έχει η πελματιαία απονευρωσίτιδα ;

Ευτυχώς η πελματιαία απονευρωσίτιδα, σε ποσοστό 80%, θεραπεύεται από μόνη της σε διάστημα 12 μηνών. Το 5% καταλήγει σε χειρουργείο, λόγω αποτυχίας της συντηρητικής θεραπείας.

Πρέπει να θεραπεύεται η πελματιαία απονευρωσίτιδα ;

Οπωσδήποτε, γιατί οι μεταβολές της φόρτισης των αρθρώσεων λόγω του πόνου μπορεί να οδηγήσουν σε δευτεροπαθείς βλάβες των ισχίων και των γονάτων.

Ποιά είναι η θεραπεία της πελματιαίας απονευρωσίτιδας ;

Σκοπός της συντηρητικής θεραπείας είναι η ανακούφιση από τον πόνο. 

Αρχικά, συνιστώνται ανάπαυση, τροποποίηση των δραστηριοτήτων, παγομαλάξεις, αναλγητικά από το στόμα και ασκήσεις διάτασης για μερικές εβδομάδες.

http://www.e-rheumatology.gr/sites/default/files/Plantar-fasciitis-Exercises-01.gif

 Διατάσεις τοίχου για πελματιαία απονευρωσίτιδα. Σταθείτε σε απόσταση 3 ποδιών από ένα τοίχο και τοποθετείστε τα χέρια σας κόντρα στον τοίχο. Κρατώντας τα δάκτυλα των ποδιών ευθειασμένα και την πτέρνα σταθερά στο πάτωμα, σπρώξτε τα ισχία σας προς τον τοίχο κρατώντας τα στη θεση αυτή για 30-40 δευτερόλεπτα

http://www.e-rheumatology.gr/sites/default/files/Plantarfasciitis-Exercises-02.gif

Διατάσεις τοίχου για πελματιαία απονευρωσίτιδα. Τοποθετείστε το μπροστινό μέρος του ποδιού στον τοίχο και ακουμπήστε το σύστοιχο γόνατο πάνω σ’ αυτόν. Κάντε κάθε μια από τις διατάσεις αυτές 5 φορές και κρατήστε την θέση αυτή μετρώντας μέχρι το 20. Επαναλάβετε καθημερινά για 6 εβδομάδες.

http://www.e-rheumatology.gr/sites/default/files/Plantar-fasciitis-Exercise-Towel.gif

Ασκήσεις διάτασης για πελματιαία απονευρωσίτιδα. Τυλίξτε μια πετσέτα σε ρολό και τυλίξτε με αυτήν το πέλμα του ποδιού αμέσως κάτω από τα δάκτυλα και τραβήξτε την προς το μέρος σας και με τα δυό σας χέρια, ενώ κρατάτε το γόνατο τεντωμένο. Μείνετε στη θέση αυτή για 15-20 δευτερόλεπτα. Κάντε την άσκηση αυτή έως 4 φορές.

Εάν ο πόνος επιμένει, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ορθώσεις ή νυχτερινούς νάρθηκες, ταινιοδέτηση (περιτύλιξη της πτέρνας με ταινίες) και τοπικές ενέσεις κορτιζόνης. 

http://www.e-rheumatology.gr/sites/default/files/Plantar-fasciitis-Splints-01.gif

http://www.e-rheumatology.gr/sites/default/files/Plantar-fasciitis-Splints.gif

Πρόσθιος νυχτερινός νάρθηκας (επάνω). Οπίσθιος νυχτερινός νάρθηκας (κάτω).

http://www.e-rheumatology.gr/sites/default/files/Plantar-fasciitis-rocker-bottom-shoe.gif

  Παπούτσια με κυλιόμενη σόλα. Θεωρούνται πιό κατάλληλα για την πελματιαία απονευρωσίτιδα

http://www.e-rheumatology.gr/sites/default/files/Plantar-fasciitis-Orthoses.gif

Κούπα πτέρνας εμπορίου (αριστερά). Ετοιμες ορθώσεις πτέρνας (δεξιά) 

 

http://www.e-rheumatology.gr/sites/default/files/Plantar-fasciitis-hypopternia-01.gifhttp://www.e-rheumatology.gr/sites/default/files/Plantar-fasciitis-Hypopternia-02.gif

Υποπτέρνια

http://www.e-rheumatology.gr/sites/default/files/Plantar-fasciitis-%CE%A4%CE%B1%CE%B9%CE%BD%CE%B9%CE%BF%CE%B4%CE%AD%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7.gif

Ταινιοδέτηση για πελματιαία απονευρωσίτιδα.

Οι ασθενείς με χρόνια ανθεκτική πελματιαία απονευρωσίτιδα χρονολογούμενη ≥ 6 μηνών μπορεί να θεραπευθούν με εξωσωματικό κρουστικό υπέρηχο ή χειρουργική διατομή της πελματιαίας απονεύρωσης.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ - ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Η πελματιαία απονευρωσίτιδα είναι μια συχνή, συνήθως αυτοπεριοριζόμενη, αιτία πόνου στην πτέρνα στους ενήλικες και το συχνότερο αίτιο πόνου στην περιοχή της πτέρνας για το οποίο οι πάσχοντες ζητούν ιατρική βοήθεια.

Η παχυσαρκία, η καθιστική ζωή και η ορθοστασία φταίνε...

Η πελματιαία απονευρωσίτιδα παρατηρείται συνήθως σε αθλητές και άτομα που κάνουν καθιστική ζωή. Παράγοντες κινδύνου είναι η παχυσαρκία, ο υπερβολικός πρηνισμός του ποδιού και η πολύωρη ορθοστασία.

Ούτε...πόνος στην φτέρνα σας...

Κλινικά, η πελματιαία απονευρωσίτιδα παρουσιάζεται με οξύ πόνο στη πρόσθια επιφάνεια της πτέρνας και συνδέεται συχνά με πτερνική άκανθα (εξόστωση). Πάντως, πολλά ασυμπτωματικά άτομα έχουν οστικές πτερνικές άκανθες, ενώ πολλοί ασθενείς με πελματιαία απονευρωσίτιδα δεν έχουν πτερνικές άκανθες.

http://www.e-rheumatology.gr/sites/default/files/Plantar-fasciitis-Thorn-removing-From-Venus_0.gif

Venus with cupid removing a thorn frome her foot (Pietro Tenerani, 1789-1869)

Υπερηχογράφημα - μαγνητική τομογραφία : Δεν χρειάζονται...

Διαγνωστικές απεικονιστικές μελέτες σπάνια χρειάζονται για την αρχική διάγνωση της πελματιαίας απονευρωσίτιδας, αλλά είναι απαραίτητες για να αποκλεισθούν άλλες παθήσεις της πτέρνας που παρουσιάζονται με τα ίδια συμπτώματα, όπως οι όγκοι και τα κατάγματα κόπωσης.

Παρόμοια, το υπερηχογράφημα και η MRI επιφυλάσσονται για ανθεκτικές περιπτώσεις ή για να αποκλεισθούν άλλες παθήσεις της πτέρνας. Η αύξηση του πάχους της πελματιαίας απονεύρωσης και του παθολογικού ιστού που αναδεικνύονται με τις απεικονιστικές αυτές μεθόδους επισφραγίζουν την διάγνωση της πελματιαίας απονευρωσίτιδας.

Να θυμάστε : Δεν κάνει το αυγό...την κότα. 

Μην ξεχνάτε ότι ο πόνος στην φτέρνα σε περιπτώσεις πελματιαίας απονευρωσίτιδας οφείλεται στην φλεγμονή της πελματιαίας απονεύρωσης, και όχι στην παρουσία της άκανθας που δημιουργείται λόγω της φλεγμονής...

 http://watch.thehaymakerssurvey.com/wp-content/uploads/2012/04/chicken-before-the-egg.jpg

Η διάγνωση είναι σχετικά εύκολη...

Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στο ιστορικό και την κλινική εξέταση. Η πελματιαία απονευρωσίτιδα παρουσιάζεται συνήθως με πόνο στην πτέρνα όταν οι άρρωστοι κάνουν τα πρώτα βήματα της ημέρας μετά το πρωϊνό ξύπνημα ή όταν κάθονται πολλές ώρες. 

Ακόμα, έχουν οξύ πόνο με την ψηλάφηση στην κατάφυση της πελματιαίας περιτονίας στην έσω περιοχή της πτέρνας και ενόχληση στην εγγύς πελματιαία περιτονία με την παθητική ραχιαία κάμψη της ποδοκνημικής/πρώτου δακτύλου του ποδιού

αλλά δύσκολη η θεραπεία της...

Η πελματιαία απονευρωσίτιδα θεραπεύεται δύσκολα. Δυστυχώς, δεν υπάρχει τρόπος να θεραπευθεί πλήρως και οριστικώς. Ευτυχώς πάντως, οι περισσότεροι άρρωστοι πάνε καλά χωρίς χειρουργικές θεραπείες. 

Σκοπός της συντηρητικής θεραπείας είναι η ανακούφιση από τον πόνο. Αυτό επιτυγχάνεται με διάφορους τρόπους : ανάπαυση, τροποποίηση των δραστηριοτήτων, παγομαλάξεις, αναλγητικά, ασκήσεις διάτασης, ορθώσεις, νυχτερινοί νάρθηκες και τοπικές ενέσεις κορτιζόνης.

Σε αρρώστους με χρόνια ανθεκτική πελματιαία απονευρωσίτιδα μπορούμε να κάνουμε εξωσωματικό κρουστικό υπέρηχο ή χειρουργική διατομή της πελματιαίας απονεύρωσης.

http://www.e-rheumatology.gr/sites/default/files/Plantar-fasciitis-Man-pulling-thorn-from-lion.gif

Πελματιαία απονευρωσίτιδα : Είναι σαν ένα αγκάθι στην...φτέρνα σας...

Who is who

Θέματα

Συλλογή Φωτογραφιών

Τι είναι ο ρευματολόγος

Βότανα-Φυσικές ουσίες